Thông tin này như một "làn gió mới" khơi dậy niềm hy vọng cho 1.380 hộ dân đang sống trong 18 chung cư cũ, xuống cấp nghiêm trọng ở phường Quang Trung, TP Vinh, Nghệ An.

   Những chung cư già cỗi

   Theo số liệu từ Công ty CP quản lý và phát triển hạ tầng đô thị Vinh, 18 chung cư cũ, xuống cấp ở phường Quang Trung (TP Vinh), được các chuyên gia Đức tư vấn, thiết kế từ đầu những năm 70 của thế kỷ trước. Nhà xây dựng theo kiểu kiên cố, bề dày của các bức tường chịu lực là 50cm. Tính đến thời điểm này, chung cư "già" nhất là C8, được khởi công xây dựng vào tháng 10/1974 với 70 căn hộ. Chung cư được hoàn thành cuối cùng cũng có "tuổi thọ" 25 năm. Căn hộ có diện tích lớn nhất cũng chỉ gần 50 m2, phổ biến là 22,5- 30 m2.

Chủ nhân của các căn hộ đều là cán bộ, công nhân viên chức, được phân phối nhà thời bao cấp, nay đã nghỉ hưu, thu nhập chủ yếu bằng lương. Theo quan sát của phóng viên báo KTHTVN, nhìn từ bề ngoài, hầu hết các chung cư đã già cỗi, lan can, cầu thang nhiều chỗ đã mục nát, để lộ những lõi thép han rỉ. Nhiều căn hộ, trần nhà, trần hành lang đã rơi rụng từng mảng xi măng...

   Cụ Hà Văn Huyên, 77 tuổi, trú tại căn hộ 122 (C7) cho biết, gia đình được nhận căn hộ 22,5 m2 này từ năm 1980. Nhiều năm trở lại đây, mặc dù đã cao tuổi nhưng cụ Huyên vẫn phải dành dụm một phần lương hưu ít ỏi của mình để tu sửa lại trần nhà, công trình phụ. Bà Nguyễn Thị Bảy, 63 tuổi, trú tại căn hộ 241 (C7) cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự... Đi dọc các hành lang chung cư, chúng tôi gặp toàn người già. Hầu hết các cụ đun nấu bằng bếp than tổ ong, khói bay mù mịt...

   Ông Bùi Đức Lộc, Giám đốc Công ty CP  quản lý và phát triển hạ tầng đô thị Vinh thuộc như lòng bàn tay về thực trạng của từng chung cư. Không cần đến sổ sách, ông Lộc kể rành mạch về hoàn cảnh khó khăn của không ít gia đình sống trong các chung cư. "Có những gia đình cụ già chỉ dám thắp một bóng điện, vẫn còn sử dụng ti vi đen trắng, xem hết chương trình thời sự là hai cụ... rủ nhau đi nằm! Mỗi tháng, bình quân một căn hộ chỉ phải nộp 25.000 đồng tiền thuê nhà nhưng nhiều gia đình vẫn khất lần vì nếu trả tiền nhà thì không có tiền điện thắp sáng. Nhiều lúc anh em đi thu tiền điện, tiền nhà, nhìn thấy mâm cơm các cụ đạm bạc quá, chỉ có rau luộc chấm nước mắm, ngậm ngùi lắm!" - ông Lộc tâm sự.

   Nan giải bài toán cải tạo, nâng cấp

   Mỗi năm, Công ty CP quản lý và phát triển hạ tầng đô thị Vinh chỉ thu được 220 triệu đồng tiền thuê nhà của các hộ dân ở các chung cư và cũng chỉ được phép chi 40- 50 triệu đồng cho việc sửa chữa nhỏ đối với các sự cố rạn nứt lan can hành lang, rò rỉ nước thải ở các công trình phụ, vá víu các mảng trần bị rơi rụng.

Bà Nguyễn Thị Tư, 58 tuổi, trú tại căn hộ 232 (C8) băn khoăn: "Cán bộ của Công ty CP quản lý và phát triển hạ tầng đô thị Vinh phát cho mỗi hộ 1 bản khai "thăm dò điều tra xã hội học". Chúng tôi xem các nội dung thấy vẫn còn mơ hồ lắm. Hầu hết các hộ đều có chung thắc mắc: Nếu xây mới chung cư thì chúng tôi sẽ chuyển đi đâu? Ở nhà mới, chúng tôi phải nộp thêm bao nhiêu tiền? Nếu những hộ khó khăn, không có tiền nộp thì có được nhận nhà mới không?".

   Nhiều năm nay, UBND tỉnh Nghệ An đã quan tâm đến việc cải tạo, nâng cấp các chung cư "già cỗi" nhưng khó khăn vẫn là... cơ chế. Tuy nhiên, từ khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 34/2007/NQ-CP, số phận 18 chung cư ở phường Quang Trung đã có "lối thoát". Mặc dù vậy, theo ông Lộc, cái khó nhất của Nghệ An hiện nay là việc tìm kiếm các nhà đầu tư. Đời sống dân cư ở TP Vinh không như ở Hà Nội và nhiều nơi khác. Vài năm trước đây, khi thị trường bất động sản đang sôi động, một số nhà đầu tư lớn như Vinaconex, Tổng công ty Xây dựng Hà Nội, Tổng Công ty Đầu tư và phát triển nhà Hà Nội đã tìm đến TP Vinh xin dự án xây dựng chung cư để bán. Sau khi được cấp đất, qua thăm dò, nhìn thấy sự thua lỗ khó tránh khỏi, nên các nhà đầu tư đã phải tìm cách hoãn binh, găm dự án để chờ đợi cơ hội. Công ty CP xây dựng và ứng dụng công nghệ mới Sài Gòn- TECCO là nhà đầu tư duy nhất dám mạnh dạn bỏ ra nhiều tỷ đồng để đầu tư 2 "toà tháp" 18 tầng với mục đích kinh doanh, nhưng cho đến nay mới bán được 50% căn hộ vì giá quá cao so mới thu nhập của người dân TP Vinh (bình quân hơn 6 triệu đồng/m2). Vừa qua, UBND tỉnh Nghệ An đã buộc phải ra quyết định thu hồi 11 dự án với tổng diện tích 136,498ha (trong đó TP Vinh có 3 dự án, tổng diện tích 131,964 ha) vì chủ đầu tư không triển khai theo cam kết.

   Hiện nay, UBND tỉnh Nghệ An đang gấp rút chỉ đạo các ngành khảo sát, đánh giá lại hiện trạng 18 chung cư ở phường Quang Trung. Đến cuối năm 2007, "số phận" của các chung cư già cỗi- cải tạo, nâng cấp hay phá bỏ để xây mới- mới được định đoạt.