Song, nếu bị DN nước ngoài "chôm" mất nhãn hiệu thì chi phí đòi lại còn cao gấp nhiều lần. Phóng viên báo Kinh tế Hợp tác Việt Nam trao đổi với luật sư Trần Mạnh Hùng, Công ty luật Baker&McKenzie, xung quanh vấn đề này.

   Vì xuất khẩu không có thương hiệu là chủ yếu nên các DN Việt Nam còn coi nhẹ việc bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa ở nước ngoài, thưa ông?

   - Vấn đề là DN nhìn nhận mức độ quan trọng đối với việc bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa như thế nào. Khi gia công thì dựa trên cơ sở thoả thuận sản xuất một sản phẩm nào đó trên cơ sở nguyên vật liệu người ta đưa vào. Còn khi DN Việt Nam hướng tới thị trường nước ngoài thì đó là vấn đề khác. Lời khuyên với DN là phải bám sát vấn đề bảo hộ nhãn hiệu tại thị trường nước ngoài trước khi bước chân ra khỏi nhà. Đã có rất nhiều trường hợp như thuốc lá, kẹo dừa, bánh tráng... bị xâm phạm nhãn hiệu tại thị trường nước ngoài. Thông thường, ban đầu DN rất tốn kém khi mở rộng thị trường ra bên ngoài. Lời khuyên đối với DN là thay vì nghĩ đến việc chi bao nhiêu tiền để mở văn phòng, điều quan trọng nhất trong cách tiếp cận thị trường nước ngoài là phải bảo vệ nhãn hiệu tại đó đã. Ban đầu nên có định hướng về nhãn hiệu, thay vì cứ chăm chăm xuất khẩu rồi mới nghĩ đến nó. Vì trên thực tế, ngay trên sân nhà Việt Nam, một số DN cũng có tư duy nhái nhãn hiệu DN khác để chia sẻ thị trường khi vừa mới chào thị trường do không muốn bỏ công sức đầu tư mà chỉ muốn ăn sẵn, "gặt hái" ngay.

   Khi DN Việt Nam đã bị các cá nhân, DN nước ngoài lấy cắp nhãn hiệu để đăng ký với cơ quan cấp chứng nhận SHTT tại nước ngoài, không còn cách nào khác để lấy lại nhãn hiệu ngoài cách thoả thuận?

   - Không hẳn như thế. Theo Công ước Pari, khi DN chỉ định công ty nước ngoài nào đó làm đại lý cho mình, nếu công ty đó không được phép của chủ sở hữu mà đăng ký sở hữu nhãn hiệu thì họ vi phạm. Còn với các trường hợp bị cá nhân, DN lấy mất nhãn hiệu thì có hai cách, hoặc là DN phải chấp nhận thoả thuận với họ để đòi lại nhãn hiệu, hoặc chứng minh được nhãn hiệu của mình đã rất nổi tiếng rồi. Theo Công ước Pari, khi chứng minh được nhãn hiệu của mình đã rất nổi tiếng ở quốc gia mà DN đang kinh doanh thì không phải đăng ký nữa.

   Vấn đề là nhiều DN vẫn lo ngại chi phí cao?

   - Hiện tại chi phí cho đăng ký nhãn nhãn hiệu tại Mỹ cũng chỉ khoảng 2.000 USD. Không phải là quá sức đối với DN xuất khẩu.

   Baker&McKenzie hiện có văn phòng tại nhiều nước trên thế giới. Nhiều khi chúng tôi có những tư vấn ban đầu miễn phí cho DN, nếu họ thấy đó là thị trường chiến lược thì họ sẽ quyết định đăng ký bảo hộ hay không. Đặc biệt khi nhãn hiệu đã được bảo hộ, họ có thể cho phép DN khác sử dụng để thu tiền bản quyền rất lớn.

   Xin cảm ơn ông.