Ngày 11/6/1948, Người đã viết “Lời kêu gọi thi đua ái quốc”. Đó là sự tổng kết thực tiễn sâu sắc và đồng thời nêu ra những yêu cầu quan trọng, cấp thiết đối với phong trào cách mạng nước ta.

   Trong một phiên họp Hội đồng Chính phủ tháng 10/1948, Người đã từng nói rằng: “... Trong cuộc vận động thi đua phải tránh xu hướng “bàn giấy”, “công chức hóa”, cần phải có sự phối hợp thống nhất trong chương trình thi đua thì thi đua mới có kết quả”. Vấn đề thi đua cũng được Người coi trọng trong những thời gian cụ thể. Khi đất nước đang trong cơn đau của nạn đói, nạn dốt, nạn ngoại xâm, Người viết thư khuyên đồng bào nên tiếp tục phát triển chí khí xung phong trong phong trào thi đua ái quốc để: “diệt giặc đói, diệt giặc dốt; diệt giặc ngoại xâm”. Những ngày đón Tết, vui xuân, Người vẫn không quên nhắc nhở mọi người, mọi ngành, mọi cấp phải ra sức thi đua với nhau, bởi “Người người thi đua; Ngành ngành thi đua; Ngày ngày thi đua” thì “Ta nhất định thắng; Địch nhất định thua” (HCM toàn tập, T5). Với Bác Hồ, công tác thi đua không chỉ có “phát”, mà nhất thiết phải “động”, phải liên tục, nhất là những năm “ta vừa kháng chiến vừa thi đua ái quốc”. Tổng kết 1 năm thực hiện phong trào, Người phấn khởi nói: “Cuộc thi đua nhằm 3 mục đích: Diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm. Mặc dù thiếu phương tiện, thiếu kinh nghiệm và bị giặc Pháp tìm mọi cách để phá hoại, ta vẫn thu được nhiều kết quả tốt sau 1 năm thi đua”. Điều đáng chú ý là sau khi tổng kết, Bác Hồ lại nêu lên những vấn đề thi đua tiếp nối rất thiết thực, cụ thể như: “Các cụ, các bà thì thi đua tham gia Hội mẹ chiến sĩ... Các cháu thanh niên thì thi đua tòng quân. Cán bộ trong cơ quan thì thi đua sửa đổi cách làm việc cho hợp lý hơn. Các cháu nhi đồng thì thi đua học tập và giúp mọi công việc... Mọi ngừơi đều thi đua, mọi việc đều có thi đua”. Người cũng chỉ ra những khuyết điểm mà cho đến bây giờ vẫn còn nguyên giá trị thực tiễn và mang tính thời sự. Người nói: “Có nhiều nơi nhân dân, mà trước hết là cán bộ chưa hiểu thật rõ ràng ý nghĩa của cuộc thi đua ái quốc... Tưởng lầm rằng thi đua là một việc khác với những việc hàng ngày. Thật ra công việc hàng ngày chính là nền tảng thi đua”. Và Người lấy ví dụ: “Từ trước tời giờ, ta vẫn ăn, vẫn mặc, vẫn ở. Nay ta thi đua ăn, ở, mặc cho sạch, cho hợp vệ sinh, cho khỏi ốm đau. Xưa nay ta vẫn làm ruộng. Nay ta thi đua làm đất ruộng cho tốt hơn, sản xuất nhiều hơn. Mọi việc đều thi đua như vậy”. Đặc biệt, Người chỉ rõ rằng thi đua không thể là nhất thời mà phải là trường kỳ, thi đua phải sát với hoàn cảnh, sát với địa phương, không đặt kế hoạch to quá rồi làm không nổi, hoặc lúc đầu thì ồ ạt, ít lâu sau thì đuối sức. Có nơi các đoàn thể, các ngành kế hoạch không ăn khớp với nhau thành thử “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”, hoặc không đúc rút kinh nghiệm để học cái hay, tránh cái dở. Người khẳng định: “Thi đua phải là toàn dân, toàn diện. Trong cái việc thi đua ái quốc, cần phải nêu rõ tinh thần cần, kiệm, liêm, chính...”.

   Những lời dạy của Bác Hồ về vấn đề thi đua đến nay vẫn mang nhiều ý nghĩa về giá trị thực tiễn sâu sắc. Đặc biệt trong công cuộc đổi mới và phát triển trong xu thế hòa nhập hiện nay, lời kêu gọi thi đua yêu nước của Bác vẫn luôn là nền tảng, là động lực lôi cuốn đông đảo mọi tầng lớp nhân dân, mọi thành phần kinh tế, các tổ chức đoàn thể, ban ngành trong xã hội hào hứng tham gia