Cứ vào giữa tháng 9 cho đến cuối tháng 11 hàng năm, tại những vùng trồng cà phê ở Hướng Hóa (Quảng Trị) lại rộn rã tiếng nói, tiếng cười, bước chân của người dân thu hoạch vụ cà phê. Đây cũng là khoảng thời gian mà các con sông, con suối và nhiều vùng đất ở Hướng Hóa phải "uống" một lượng nước thải rất lớn chưa qua xử lý từ các cơ sở chế biến cà phê. Việc làm coi thường pháp luật về bảo vệ môi trường của các cơ sở chế biến cà phê ở Hướng Hóa đã kéo dài trong nhiều năm, gây ô nhiêm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đời sống và sức khỏe của nhiều bộ phân dân cư ở Quảng Trị.

Từ năm 1994, cây phê ở Hướng Hóa được "hồi sinh", đến nay toàn huyện có hơn 4.200 ha cà phê, trong đó có gần 3.750 ha đã cho khai thác, sản lượng hàng năm 45- 50 ngàn tấn quả tươi. Cuối những năm 90 của thế kỷ trước, ở Hướng Hóa chỉ có một vài nhà máy chế biến cà phê, đến nay đã lên đến hơn 10 cơ sở, với công suất chế biến 150.000 tấn quả tươi/năm, vượt gấp 3 lần so với sản lượng thực tế. Trong đó, số cơ sở có công suất 30 tấn cà phê quả tươi/ngày trở lên chiếm 40%, số còn lại chủ yếu có công suất 2- 15 tấn quả tươi/ngày. Các cơ sở này tập trung ở các xã như Hướng Tân, Hướng Phùng, thị trấn Khe Sanh... Nếu chế biến 50 ngàn tấn quả tươi/năm, các cơ sở phải thải ra khoảng 42.500 tấn chất thải rắn (vỏ cà phê) và khoảng 100.000 m3 khối nước thải. Số nước thải này nếu chưa qua xử lý, hoặc xử lý không đúng quy trình nó sẽ mang theo các chất như COD; PH dưới 05; BOD vượt từ 5- 15 lần tiêu chuẩn cho phép, là những chất độc hại.

Nước thải của các cơ sở chế biến cà phê ở Hướng Hóa phần lớn theo các con suối nhỏ rồi chảy ra sông Rào Quán, sông Xê Băng Hiêng và sông Sê Pôn. Đáng chú ý là sông Rào Quán nằm ở phía tây bắc của Hướng Hóa và đổ ra sông Đakrông, đến sông Ba Lòng, về sông Thạch Hãn rồi qua Cửa Việt đổ ra biển. Nguồn nước trên các con sông này không chỉ tưới tiêu cho đồng ruộng huyện Hải Lăng và Triệu Phong nơi được mệnh danh là vựa lúa của Quảng Trị mà nhiều người còn dùng để sinh hoạt. Sông Xê Băng Hiêng và sông Sê Pôn "ôm" lấy vùng đất phía tây bắc và tây nam của Hướng Hóa, hai bên bờ sông có nhiều khu vực dân cư đang sinh sống.

Cho đến thời điểm hiện tại, ở Hướng Hóa mới có 2 cơ sở có quyết định của UBND tỉnh Quảng Trị về việc cho phép thải nước chế biến cà phê ra môi trường bên ngoài. Hay nói cách khác, nước thải của 2 cơ sở này sau khi qua xử lý đã đủ tiêu chuẩn cho phép trước khi thải ra ngoài, đó là Công ty CP nông sản Tân Lâm và Công ty TNHH Thái Hòa Quảng Trị.

Ông Trần Văn My- Trưởng Phòng TN&MT huyện Hướng Hóa cho biết: Lần đi kiểm tra gần đây của đoàn công tác, có thêm 2 cơ sở nước thải sau khi xử lý đủ tiêu chuẩn cho thải ra môi trường bên ngoài, đó là Công ty TNHH Công Chính và DNTN Hải Dương. Số cơ sở còn lại nước thải chưa qua xử lý hoặc xử lý qua loa, rồi thải trực tiếp ra môi trường bên ngoài.

Việc làm vô ý thức và coi thường pháp luật của các cơ sở chế biến cà phê đã bị các cơ quan chức năng "sờ gáy", tuy nhiên do việc xử lý thiếu kiên quyết nên tình trạng thải nước bẩn ra môi trường vẫn kéo dài trong nhiều năm nay, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Đặt lên bàn làm việc tập hồ sơ về việc kiểm tra các cơ sở chế biến cà phê ở Hướng Hóa trong vụ mùa 2007- 2008 của Sở Tài nguyên và môi trường Quảng Trị, ông Trần Văn My nói: Kết luận nào của Sở TN&MT Quảng Trị cũng đều đưa ra những sai sót của từng cơ sở và có những kiến nghị cách xử lý. Tuy vậy những cách xử lý đó chưa đủ mạnh nên không đủ sức răn đe và chấm dứt tình trạng thải nước bẩn ra môi trường.

Hữu Tiến