Theo ông Phạm Chí Cường- Chủ tịch Hiệp hội thép Việt Nam (VSA), từ đầu năm đến nay, số lượng thép cuộn cán nguội dải hẹp 1,5mm x 1,6mm, kém chất lượng từ thị trường Trung Quốc, Nga nhập vào Việt Nam đã vượt 63 vạn tấn, giá trị trên 300 triệu USD.

Đây là mức nhập khẩu lớn nhất từ trước đến nay và gấp đôi lượng thép tiêu thụ của các công ty thép trong nước. Nếu thép cán nguội vẫn duy trì tốc độ nhập khẩu như hiện nay sẽ tạo sức ép cạnh tranh hết sức lớn với các doanh nghiệp thép trong nước do giá rẻ, có thời điểm rẻ hơn thép cán nguội trong nước 800.000- 1,6 triệu đồng/tấn. Các sản phẩm này được doanh nghiệp nhập khẩu về để sản xuất ống thép (tròn, vuông).

Điều đáng quan tâm là các loại thép nhập khẩu chủ yếu là thép thứ phẩm, phi tiêu chuẩn, loại khổ hẹp nên chất lượng rất kém. Trong khi đó, sản phẩm trong nước là thép chính phẩm, cán nguội khổ rộng, theo đúng tiêu chuẩn, giá cao hơn nên không thể cạnh tranh nổi.

Hiện nay, cả nước có 6 công ty sản xuất thép cuộn cán nguội là Posco Việt Nam, Tấm lá Phú Mỹ- PFS, Thống Nhất, Sunsco- Đài Loan, Lotus và Việt Thành với tổng công suất 2,4 triệu tấn/năm. Trong khi đó, mức tiêu thụ tối đa sản phẩm thép cuộn cán nguội trong cả nước chỉ ở mức từ 1,2- 1,4 triệu tấn/năm và các doanh nghiệp trong nước chỉ chiếm khoảng 54%, còn lại 46% là thép nhập khẩu.

Như vậy, nguồn cung đã vượt gần gấp đôi nhu cầu của cả nước, việc tiêu thụ sản phẩm của các doanh nghiệp nội đã khó khăn nay lại càng khó khăn hơn. Chưa kể việc một số công ty sản xuất thép cán nguội đã được cấp giấy phép đầu tư và đang tiến hành xây dựng với công suất hàng triệu tấn/năm như China Steel- Sumitomo (Nhật Bản), Formosa (Đài Loan)...

Trước tình trạng thép cuộn cán nguội kém chất lượng, giá rẻ từ Trung Quốc và Nga nhập vào Việt Nam với số lượng ngày càng lớn làm lũng đoạn thị trường, VSA đã có văn bản "kêu cứu" gửi tới Văn phòng Chính phủ và các bộ, ngành việc bảo vệ thép cán nguội trong nước và đề xuất một số giải pháp ngăn chặn kịp thời dòng thép ngoại tràn vào Việt Nam.

Theo đó, Bộ Khoa học Công nghệ cần sớm ban hành bộ tiêu chuẩn quốc gia về thép cuộn cán nguội và phối hợp với các bộ, ngành quản lý để ngăn chặn các sản phẩm kém chất lượng và phi tiêu chuẩn nhập vào Việt Nam, cạnh tranh không lành mạnh với loại thép cuộn cán nguội khổ rộng của các công ty sản xuất trong nước.

VSA cũng đề nghị kiểm soát chặt chẽ việc cấp tín dụng không để các công ty tận dụng lãi suất ưu đãi của ngân hàng nhập sản phẩm thép mà trong nước đã sản xuất dư thừa, trong đó có thép cuộn cán nguội.

Các doanh nghiệp sản xuất thép cũng đề xuất xây dựng hàng rào kỹ thuật và ban hành các chính sách để bảo hộ hàng sản xuất trong nước. Trong đó, việc cấp giấy phép nhập khẩu rất cần thiết để ngăn chặn dòng thép nhập khẩu ồ ạt vào Việt Nam...

Theo VSA, các biện pháp trên nếu được thực hiện sớm sẽ ngăn chặn được tình trạng nhập khẩu ồ ạt thép kém chất lượng vào Việt Nam, bảo hộ được sản xuất trong nước.

Trần Phương