Một vụ kiện dân sự không mấy phức tạp, các chi tiết của vụ án đã thể hiện khá rõ ràng trong hồ sơ. Thế nhưng không hiểu lý do vì sao, TANDTP.Nha Trang lại đưa ra một phán quyết thiếu công bằng, không đủ sức thuyết phục, khiến dư luận đặt ra nhiều dấu hỏi.

Từ một thỏa thuận mua bán

Năm 2008, bà Trương Thị Thúy Sen (trú tại 125 Thống Nhất, TP.Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), vay của Ngân hàng Nam Á 5 tỷ đồng, đến hạn nhưng bà Sen không có tiền để trả cho ngân hàng. Bà Sen đã đến nhờ vợ chồng ông, bà Đoàn Hồng Ngọc- Lâm Ái Sang (trú số 8 Tô Vĩnh Diện, TP.Nha Trang) trả giúp số tiền trên. Ông, bà Ngọc- Sang đặt vấn đề mua lại căn nhà số 28A Hoàng Hoa Thám, TP.Nha Trang (khách sạn Mặt Trời Biển), do bà Sen làm chủ sở hữu và bà Sen đã đồng ý bán với giá 7 tỷ đồng.

Vì chưa làm được hợp đồng chuyển nhượng nên ngày 21/8/2008, bà Sen đã làm thỏa thuận và cam kết vay 7 tỷ đồng của vợ chồng ông, bà Ngọc- Sang, đồng thời bà Sen làm giấy ủy quyền để bà Sang mang 2,2 tỷ đồng nộp vào Ngân hàng Nam Á. Ngày 22/8/2008, bà Sang tiếp tục nộp vào ngân hàng 3,3 tỷ đồng và nhận lại  GCNQSDĐ từ ngân hàng.

Bà Sen đã cùng với ông, bà Ngọc- Sang đến phòng công chứng số 1 làm thủ tục công chứng hợp đồng chuyển nhượng căn nhà số 28A Hoàng Hoa Thám, TP.Nha Trang.

Như vậy, theo quy định của pháp luật, việc chuyển nhượng xem như đã bước đầu hoàn tất về thủ tục pháp lý. Ông, bà Ngọc- Sang tiếp tục giao đủ tiền cho bà Sen theo như thỏa thuận ban đầu, bà Sen đã ký xác nhận, nhận đủ số tiền 7 tỷ đồng và giao lại GCNQSDĐ, cam kết không khiếu nại gì thêm. Ông, bà Ngọc- Sang tiếp nhận căn nhà, tiến hành sửa chữa, thanh toán các khoản nợ của chủ cũ và làm thủ tục bổ sung đăng ký kinh doanh, đổi tên khách sạn Mặt Trời Biển thành khách sạn Ngọc Sang II.

Sau một thời gian, khách sạn Ngọc Sang II (đã thuộc sở hữu của ông, bà Ngọc- Sang) đi vào hoạt động khá suôn sẻ. Bất ngờ, tháng 3/2009, bà Sen làm đơn khiếu nại gửi TAND TP.Nha Trang, yêu cầu hủy một phần biên bản thỏa thuận, cam kết vay tiền, hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ và tài sản gắn liền trên đất tại số 28A Hoàng Hoa Thám, TP.Nha Trang. Bà Sen lý giải: Hợp đồng chuyển nhượng nhà đất nói trên, tuy được công chứng nhưng đó là một hợp đồng giả tạo nhằm che giấu một giao dịch dân sự khác, đó là biên bản thỏa thuận và cam kết vay tiền ngày 21/8/2008 giữa bà và ông, bà Ngọc- Sang. Bà Sen khẳng định đó là một giao dịch dân sự đã vô hiệu do giả tạo và yêu cầu Tòa buộc ông bà Ngọc- Sang phải giao trả toàn bộ nhà, cùng tài sản trên đất và GCNQSDĐ cho bà, đồng thời hủy một phần biên bản thỏa thuận và cam kết vay tiền ngày 21/8/2008. Đây là một đòi hỏi vô lý vì giữa bà và ông, bà Ngọc- Sang đã thuận mua vừa bán, tài sản đó hiện đã không thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng của bà Sen nữa.

Đến những phán quyết của tòa

Chấp nhận đơn khiếu nại của bà Trương Thị Thúy Sen, ngày 4/12/2009, TAND TP.Nha Trang đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự, do Thẩm phán Nguyễn Đình Dũng làm chủ tọa. Sau khi nghe các bên nguyên đơn và bị đơn trình bày, Hội đồng xét xử đã thừa nhận nội dung vụ việc như đã nêu. Nhưng trong phần nhận định, đánh giá, lại đưa ra những phán quyết thiếu tính thuyết phục.

Ông Dũng viện dẫn Điều 3 của hợp đồng rằng: “Bên A có nghĩa vụ giao thửa đất và tài sản gắn liền trên đất cho bên B vào thời điểm 4 tháng sau, kể từ ngày hợp đồng được công chứng”. Theo đó, hợp đồng này phải đến ngày 22/12/2008 mới có hiệu lực thi hành và cho rằng, trước đó, ngày 12/12/2008 TAND TP.Nha Trang đã có Quyết định số 522/QĐ- BPKCTT về việc “áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời” là “phong tỏa tài sản của bà Sen tại số 28A Hoàng Hoa Thám”. Quyết định này nhằm bảo đảm một giao dịch dân sự khác vẫn còn hiệu lực. Do đó Tòa đã tuyên bố chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, vô hiệu Hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ số 1900 ngày 22/8/2008 giữa bà Sen với ông, bà Ngọc- Sang.

Dư luận cho rằng, đây là một quyết định theo cảm tính mà không dựa trên hồ sơ của vụ án. Bởi hồ sơ vụ án đã chứng minh đầy đủ việc chuyển nhượng QSDĐ và tài sản gắn liền trên đất giữa bà Sen với ông bà Ngọc- Sang là minh bạch, sòng phẳng, đúng pháp luật và hoàn toàn tự nguyện giữa hai bên. Biên bản thỏa thuận và cam kết vay tiền không thể coi là hợp đồng vay tiền có thế chấp tài sản mà đó là một ràng buộc ban đầu nhằm thực hiện hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ về sau. Thực tế trước khi diễn ra giao dịch giữa bà Sen với ông, bà Ngọc- Sang, GCNQSDĐ vẫn nằm trong ngân hàng, bà Sen muốn lấy ra để chuyển nhượng thì phải có tiền trả ngân hàng nhưng không có khả năng nên nhờ ông bà Ngọc- Sang. Vì thế, để ông, bà Ngọc- Sang bỏ tiền ra thì việc lập biên bản thỏa thuận và cam kết vay tiền là điều không thể thiếu.

Và, khi GCNQSDĐ được lấy ra, hợp đồng chuyển nhượng đã được ký kết và mang đi công chứng thì bản thỏa thuận và cam kết trên không còn giá trị pháp lý. Lẽ ra TAND TP.Nha Trang nên căn cứ vào hợp đồng chuyển nhượng để hủy biên bản cam kết vay tiền, song Tòa lại làm ngược lại, đã gây bức xúc cho người dân, ảnh hưởng sự công bằng của pháp luật.

 Nói về Quyết định “áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời” của TAND TP.Nha Trang đối với nhà đất 28A Hoàng Hoa Thám để bảo đảm một giao dịch dân sự khác, lại càng khó hiểu hơn nữa. Có thể nói, đó tuy là một quyết định cần thiết nhưng tại thời điểm ra quyết định, đối tượng bị áp dụng không còn quyền sở hữu hợp pháp đối với tài sản mà tài sản đó đã thuộc quyền sở hữu của người khác. Câu hỏi mà dư luận đặt ra là khi tiến hành kê biên tài sản trên thì TAND TP.Nha Trang có tiến hành xác minh hay không? Nếu có thì khi tài sản đó đã không còn thuộc sở hữu của đối tượng bị áp dụng thì Tòa căn cứ vào quy định nào để kê biên?

Trên đây chỉ là hai điểm bất cập trong bản án dân sự sơ thẩm ngày 4/12/2009, của TAND TP.Nha Trang. Bên cạnh đó vẫn còn nhiều điểm khác chưa hợp tình, hợp lý. Vì thế ngày 7/12/2009, bị đơn Đoàn Hồng Ngọc và Lâm Ái Sang đã có đơn khiếu nại và yêu cầu Viện Kiểm sát nhân dân TP.Nha Trang làm sáng tỏ những điều vô lý trên.

Dư luận đang trong chờ vào một phán quyết công minh của Tòa phúc thẩm, đem lại niềm tin và quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho người dân.

Dân Tín Trọng