Sau tiếng súng hiệu lệnh lúc 7g40 ngày 7-3, đốt hầm nặng 27.000 tấn được kéo khỏi bể đúc Nhơn Trạch về lắp đặt ở hầm Thủ Thiêm phía quận 2, TP.HCM. Công trình hầm đường bộ vượt sông đầu tiên của Việt Nam, lớn nhất Đông Nam Á đã được lai dắt và đánh dìm thành công.

Hành trình lai dắt

Mỗi đốt hầm đặc biệt này có chiều dài 92,4m; chiều rộng 33,3m; chiều cao 9,1m - được đội tàu Sriacha (Thái Lan) lai dắt. Đội tàu gồm 4 chiếc. Trong đó, tàu lớn nhất có công suất là 3.500 mã lực (HP), chiếc thứ hai 3.400 HP và 2 chiếc còn lại là 3.200 HP. Ngoài ra còn một tàu kéo khác dự phòng và hai tàu đẩy cảnh giới, năm canô cao tốc cùng đoàn lai dắt từ vị trí bể đúc hầm đến vị trí dìm hầm làm nhiệm vụ dẫn đường, cảnh giới.

Hành trình vượt 22km đường sông là không hề dể dàng. Mọi phương án, tình huống đã được lên kế hoạch dự phòng nhằm đảm bảo an toàn cho đốt hầm. Ông Nguyễn Thành Tài, Phó chủ tịch UBND TP.HCM cho biết: “Đây là công trình hầm ngầm vượt sông lần đầu tiên tại Việt Nam và lớn nhất Đông Nam Á. Quá trình lai dắt đốt hầm đầu tiên thành công sẽ là tiền đề cho việc lai dắt các đốt tiếp theo”. 

Trước đó, tất cả kịch bản, tình huống xử lý va chạm, lai dắt qua các khúc cua gấp, đốt hầm có thể mắc cạn. Các điểm neo đậu tạm thời nếu có sự cố xảy ra đều được lên kế hoạch chi tiết. Trong trường hợp có sự cố xảy ra có thể gây nguy hiểm trong quá trình lai dắt như: vách ngăn đầu hầm bị thủng mà chỉ bị rò rỉ vào trong thì tiếp tục kéo đến vị trí dìm. Còn trường hợp xấu nhất khi hư hỏng quá lớn không thể kéo đi được thì buộc phải đánh chìm tại chỗ để khắc phục xong sự cố mới có thể lai dắt tiếp. Một số tình huống khác như va chạm phải vật chìm dưới đáy sông, đứt dây kéo đốt hầm, các tàu nhỏ mất điều khiển trôi đến đốt hầm hoặc tình huống tàu kéo bị tắt máy, đứt dây… đều có phương án dự phòng.

Buổi sáng lai dắt đốt hầm thời tiết khá đẹp, nước chảy nhẹ , thủy triều thuận lợi cho việc lai dắt. Trên sông, các phương tiện thủy hoạt động trên địa bàn đoàn lai dắt đi qua đều bị chặn lại, không cho những chiếc thuyền, ghe, đò ngang đi vào khu vực lai dắt.

Đoạn sông từ khu vực bể đúc đến ngã ba Đèn Đỏ, lòng sông khá rộng, thông thoáng nên đoàn lai dắt di chuyển với tốc độ 5km/giờ. Tại khu vực mũi  Đèn Đỏ có khúc cua gấp, khúc từ sông Nhà Bè đổ vào sông Sài Gòn để đi qua cầu Phú Mỹ. Ở địa điểm này, các tàu lai dắt hầm đi chậm lại để xoay mũi hầm hướng về cầu Phú Mỹ. Giao thông trên cầu Phú Mỹ đã được tạm ngưng lưu thông để đảm bảo an toàn cho việc lai dắt đốt hầm qua cầu.

Lúc 12g50 chiều  cùng ngày, đốt hầm đã về tới vị trí đánh dìm. Hằng trăm người dân đã tụ tập để theo dõi hành trình lai dắt đốt hầm mang tính lịch sử của ngành giao thông TP.HCM. Trong buổi chiều, nhà thầu sẽ thực hiện việc xoay đốt hầm và neo đậu để chuẩn bị cho công tác lắp đặt vào ngày hôm sau. Mọi hoạt động lưu thông tàu biển và các phương tiện thủy nội địa khác quanh khu vực lắp đặt hầm sẽ tạm ngưng để đảm bảo độ chính xác và an toàn.

Kỹ thuật đánh dìm

Công tác lắp đặt bắt đầu từ sáng và kéo dài đến 23 giờ ngày 8.3. Sau đó là công việc bịt lối vào bên trong hầm, tháo dỡ các thiết bị phụ trợ, thu hối các rùa neo… Dự kiến, nhà thầu Obayashi của Nhật Bản sẽ tổ chức lễ nối kết, thông đốt hầm số 1 với đường dẫn phía Thủ Thiêm vào ngày 10.3. Quá trình thi công nối kết được sự hỗ trợ của người nhái, với thời gian là 29 ngày cho mỗi đốt hầm.  Tại khu vực lắp đặt đốt hầm phía bờ Thủ Thiêm, Q.2, nhà thầu Obayashi đã  nạo vét  450.000m³ bùn dưới đáy sông Sài Gòn để đạt độ sâu âm 12-13m.

Để dìm hầm đúng vị trí dưới đáy sông, nhà thầu sẽ bơm nước vào hầm để đánh dìm hầm đang nổi trên sông hạ xuống đáy sông. Nhà  thầu sử dụng hệ thống GPS (định vị toàn cầu) để xác định chính xác vị trí lắp đặt đốt hầm. Mỗi đốt hầm được lắp đặt hai tháp định vị cao 26m để khi hầm dìm sâu dưới đáy sông, tháp định vị vẫn còn nhô trên mặt nước vài mét. Theo đó, công nhân, người nhái sẽ từ tháp định vị theo cầu thang xuống hầm dìm để làm việc.

Sau khi đặt hầm đúng vị trí, đốt hầm nằm ổn định trên bệ cát và bên trên nóc hầm được phủ lớp cát dày 3m đảm bảo an toàn cho đốt hầm dưới đáy sông, không bị phương tiện thủy bên trên va đập. Theo kế hoạch, đến cuối tháng 8-2010, nhà  thầu sẽ  hoàn thành lắp đặt toàn bộ bốn đốt hầm Thủ Thiêm... Các đốt hầm số tiếp theo được kéo và dìm các ngày dự kiến là 5-6/4, đốt 3 là 4-5/5, đốt cuối cùng ngày 4-5/6.

Hầm Thủ  Thiêm có tổng chiều dài 1.490m, bao gồm 2 đoạn hầm dẫn phía Q.1 (dài 585m), phía Thủ Thiêm (535m) và đoạn hầm dìm (370m). Đốt hầm dìm là kết cấu bê tông cốt thép, có nhiều ngăn rỗng. Đường hầm dạng hộp đôi rộng, bố trí 3 làn xe mỗi hướng. Trong đường hầm còn có đường kiểm tra và khoang thoát hiểm. Hầm được thiết kế theo tiêu chuẩn với vận tốc lưu thông 60 km/giờ.

Bài và ảnh: LÊ THUẬN