Xăng, điện tăng giá, tỷ giá được điều chỉnh, cùng với quy luật tăng giá các mặt hàng sau tết đã khiến sức ép lạm phát trong năm 2010 càng rõ nét. Nhiều chuyên gia tỏ ra lo ngại về mục tiêu kiềm chế lạm phát dưới 7%/năm khó thực hiện được. Tuy nhiên, Chính phủ lại khẳng định, lạm phát không quá lo ngại.

Khó kiềm chế lạm phát dưới 7%/năm?

Bước vào năm 2010, thị trường làm quen với tỉ giá mới 19.100 VND/USD; xăng được điều chỉnh tăng trên 500 đồng/lít (tuỳ từng công ty); giá điện tăng thêm 6,8%... Đây là tất cả những gì khiến người dân lo lắng phải đối mặt với một mặt bằng giá mới.

Theo Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng của cả nước trong tháng 2/2010 đã tăng 1,96% so với tháng 1 và tăng tới 8,46% so với tháng 2/2009. Tính bình quân 2 tháng đầu năm 2010, chỉ số giá tiêu dùng đã tăng 8,04% so với 2 tháng đầu năm 2009. So với tháng 1/2010, nhóm hàng hóa và dịch vụ ăn uống có mức biến động mạnh nhất khi tăng thêm 3,09%, trong đó lương thực tăng 2,94%; thực phẩm tăng 3,46%.

Trước "sức leo thang" của giá cả, các chuyên gia lo rằng, việc kiềm chế lạm phát dưới 7%/năm theo chỉ tiêu Quốc hội giao có vẻ đang ngày càng khó thực hiện. "Theo tính toán, e rằng chỉ trong nửa năm chúng ta đã "hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch "lạm phát 7%"- TS Vũ Đình Ánh- Phó viện trưởng, Viện Nghiên cứu khoa học thị trường giá cả, đánh giá.

Ông Ánh nói thêm: Hai tháng đầu năm, CPI có thể đã tới 3,2% rồi. Đó là chưa kể đến những tháng 8, 9, 10 cuối năm, CPI thường tăng cao thêm. Vì vậy, giữ chỉ số lạm phát cả năm ở khoảng 7% là cực khó. Đặc biệt, với việc nhập siêu vẫn không có dấu hiệu cải thiện trong khi giá thế giới, đặc biệt là xăng dầu, một số loại nguyên vật liệu đã được dự báo sẽ tăng khi phục hồi kinh tế, khả năng Việt Nam phải "nhập khẩu lạm phát" là khó tránh khỏi.

Ngoài ra, theo ông Cao Sĩ Kiêm- Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ, ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội- thì sức ép lạm phát còn do độ trượt của chính sách kích thích kinh tế, tăng trưởng tín dụng lên 37% của năm vừa qua sẽ rơi vào quý 1 và quý 2 năm nay...

Trước những mâu thuẫn đó, giải pháp mà các chuyên gia đưa ra chủ yếu là thời điểm của các quyết định. Ông Kiêm cho rằng: Việc điều chỉnh tỉ giá, tăng giá xăng, tăng giá điện trong ba tháng liền như vậy là hơi dồn dập, nên chăng cần có sự phân công, phối hợp nhịp nhàng hơn. Còn ông Ánh lại cho rằng: Các quyết định tăng giá ảnh hưởng đến lạm phát nên để sau quý 1/2010, bởi khi đó chúng ta xem mức độ lạm phát năm nay thế nào rồi ra quyết định sẽ hợp lý hơn. Chỉ số giá tháng 1, tháng 2 không có nhiều ý nghĩa do đó là tháng tết. Quy luật sau tháng tết, chỉ số giá sẽ giảm. Việc tăng hay giảm của chỉ số giá sau tết cho thấy những dấu hiệu của cả năm. Việc điều hành dựa trên những thông số này sẽ chính xác và có tác động tích cực nhiều hơn đối với thị trường và doanh nghiệp, người dân.

Không quá lo lắng về lạm phát

Trước tình hình giá cả "leo thang" và có nhiều ý kiến khác nhau như vậy, ngày 27/2/2010, Văn phòng Chính phủ đã có công văn thông báo ý kiến của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai một số biện pháp nhằm hạn chế tối đa những yếu tố phát sinh làm lạm phát tăng cao trong năm 2010.

Dù phát đi thông điệp này, nhưng Chính phủ vẫn cho rằng, không phải quá lo về mức tăng giá 2 tháng qua. Ông Lê Đức Thúy, Chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính quốc gia nói tại cuộc họp báo về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2010 rằng: Nếu xét theo con số thì CPI hai tháng đầu năm 2010 không có gì đột biến, nếu xét các số liệu từ năm 2003 đến nay (ví dụ như hai tháng đầu năm 2004, CPI tăng 4,1%, lạm phát cả năm tăng 9,1%; hai tháng đầu năm 2005, CPI tăng 3,6%, lạm phát cả năm tăng 8,4%...) .

Theo ông Thúy, dự kiến mức tăng cả quý 1 vào khoảng 4%. So với tháng 1, CPI tháng 2/2010 tăng 1,96%, tương đương các năm từ 2003- 2007, loại trừ hai năm có diễn biết bất thường là 2008 lạm phát cao, năm 2009 kinh tế suy giảm. CPIù tháng 2 của các năm từ 2003 đến 2007 lần lượt là 2,25%; 3%; 2,5%; 2,1% và 2,2%. Tính chung hai tháng đầu năm 2010, chỉ số giá tiêu dùng chỉ tăng 3,35%.

"Theo nghiên cứu của chúng tôi, CPI hai tháng đầu năm sẽ chiếm 40- 50% mức tăng giá cả năm. Như vậy mặc dù chúng ta không được chủ quan, nhưng chưa có gì phải quá lo lắng về mức tăng giá hai tháng đầu năm 2010. Đây cũng là nhận xét chung của Chính phủ"- ông Thúy nhấn mạnh.

Nguyên nhân cơ bản, theo ông Thúy, do 5 lần liên tục điều chỉnh tăng giá xăng, 2 lần điều chỉnh tỷ giá hối đoái, giá điện tăng bình quân 6,8%, giá bán than cho điện cũng tăng, chính sự điều chỉnh hàng loạt này khiến tâm lý lo lạm phát tăng cao.

Minh Hà