Công ty TNHH Sao Vàng (trụ sở tại An Lão, TP Hải Phòng) có chi nhánh tại TP Uông Bí, Quảng Ninh (nhà máy sản xuất giày xuất khẩu) đã không ít lần xảy ra đình công, gây không ít khó khăn cho doanh nghiệp, mất tín nhiệm với đối tác nước ngoài. Đáng chú ý, những lần công nhân đình công đều xuất phát từ sự thiếu hiều biết về pháp luật và có sự kích động, thậm chí đe dọa, của kẻ xấu.

Sự việc đình công mới đây bắt đầu từ nhà máy của công ty ở An Lão, Hải Phòng, công nhân đồng loạt ngừng việc từ sáng 13/4/2011, đến chiều 14/4/2011 công nhân tập trung rất đông trước cửa nhà máy. Đồng thời có người ném vào sân nhà máy một tờ đơn kiến nghị với lãnh đạo công ty giải quyết 5 nội dung: Tăng tiền lương từ 13% trở lên; tăng tiền ăn bữa cơm công nghiệp lên 15.000 đồng/suất; giờ làm việc hành chính phải đúng như trong hợp đồng lao động đã ký kết; áp dụng thưởng lương tháng 13; trợ cấp tiền nhà ở, tiền đi lại.

Tiếp đó, cuộc đình công của chi nhánh Công ty Sao Vàng tại Uông Bí diễn ra khá căng thẳng và kéo dài nhiều ngày. Trưa 20/4/2011, khi phóng viên báo Kinh tế Hợp tác Việt Nam đến nhà máy vẫn thấy một số công nhân ngồi vạ vật ngoài cổng nhà máy.

Làm việc với phóng viên báo Kinh tế Hợp tác Việt Nam, ông Nguyễn Bá Ngọc- Phó giám đốc chi nhánh, ông Bùi Mạnh Hùng, Chủ tịch Công đoàn chi nhánh và một số cán bộ phân xưởng tỏ ra khá bình tĩnh. Các ông cho biết, ngay sau khi có biểu hiện công nhân đình công, chi nhánh đã báo cáo công ty, báo cáo chính quyền và các ngành chức năng từ phường đến tỉnh, đồng thời thông báo cho công nhân cử đại diện vào gặp lãnh đạo để thương thảo. Nhưng công nhân không cử đại diện tới làm việc với lý do: sợ bị trù đập.

Ngày 18/4/2011, các ngành chức năng TP Uông Bí và tỉnh Quảng Ninh đã đến nhà máy gặp gỡ đại diện công nhân, giải thích và động viên công nhân trở lại làm việc. Công ty cũng đã đồng ý giải quyết những nội dung chủ yếu mà công nhân kiến nghị, trên cơ sở khả năng của công ty và pháp luật cho phép.

Theo ông Ngọc và ông Hùng, chi nhánh Uông Bí được thành lập từ năm 2004, nhà xưởng và thiết bị hiện đại, có thể tạo việc làm cho 6.000- 7.000 người, sản lượng 2- 3 triệu đôi giày/năm. Hiện chi nhánh đang có trên 2.500 lao động trong danh sách, 2.100 lao động thường xuyên làm việc, trong đó trên 93% là lao động nữ đến từ các vùng nông thôn của nhiều tỉnh phía Bắc, lao động tại Uông Bí chiếm khoảng 60%. Công ty cũng như chi nhánh chỉ làm gia công, còn rất nhiều khó khăn, nhưng mức thu nhập luôn cao hơn mức quy định của Nhà nước. Nhà nước quy định mức lương tối thiếu vùng III (TP Uông Bí) là 1.050.000 đồng/người/tháng thì chi nhánh thực hiện vượt 9%, thấp nhất là 1.520.000 đồng/người/tháng.

Công nhân ngồi ngoài cổng nhà máy

Do biến động giá tăng từ trước Tết Tân Mão, nhất là các mặt hàng thiết yếu, công ty đã quyết định tăng suất ăn công nghiệp từ 8.000 đồng/suất lên 10.000 đồng/suất. Ai không ăn được lĩnh đủ 260.000 đồng/tháng; hỗ trợ tiền đi lại, tiền nhà ở 150.000 đồng/người/tháng. Công ty cũng quyết định, từ 1/5/2011, sẽ tăng lương cơ bản khoảng 10%, tới 1.670.000 đồng/người/tháng. Như vậy, từ đầu năm 2011, công ty đã tăng lương cơ bản tới 19%, chứ không phải chỉ là 13% như yêu sách của công nhân và từ 1/5/2011, thu nhập bình quân của người lao động đạt trên 2.200.000 đồng/người/tháng.

 Lãnh đạo chi nhánh khẳng định, từ khi nhà máy đi vào hoạt động, chi nhánh luôn thực hiện tốt chế độ, chính sách, pháp luật về lao động. 100% người lao động tham gia tổ chức công đoàn, 100% lao động được ký HĐLĐ, được công ty đóng BHXH, BHYT đầy đủ, được trang bị BHLĐ theo công việc. Đặc biệt, công ty luôn thực hiện đúng chế độ, chính sách tiền lương, thưởng theo quy định. Mặc dù khó khăn, nhưng công ty và chi nhánh vẫn cố gắng thưởng vào các dịp lễ, tết, như Tết Tân Mão, Công đoàn có suất quà trị giá 32.000 đồng thưởng cho 100% công nhân; chính quyền thưởng theo thâm niên từ 300.000- 500.000 đồng/người...

 Công ty và chi nhánh đã rất cố gắng chăm lo đời sống cho người lao động, nhưng do biến động giá cả thị trường, so với mặt bằng của vùng công nghiệp than, điện... trên địa bàn thì thu nhập của công nhân vẫn rất khó khăn. Lẽ ra công nhân phải cùng lãnh đạo chi nhánh tập trung sản xuất, nâng cao tay nghề, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, tiết kiệm chi phí... để gia công được nhiều sản phẩm, chất lượng tốt, doanh thu cao, cải thiện đời sống thì lại bị kẻ xấu kích động đình công sai pháp luật.

Những kẻ xấu đã tổ chức ngăn cản, đe dọa công nhân nếu muốn vào nhà máy làm việc, nghiêm trọng hơn, chúng tổ chức hành hung đánh người, cướp tài sản, khiến công nhân lo sợ, hoang mang.

Cụ thể, vào hồi 11 giờ 55 phút 18/4/2011, trên đường đi làm về, chị Đoàn Thị Hồng ở bộ phận may C, bị bọn xấu chặn đánh, bị cướp 600.000 đồng, 1 vòng mã não; chị Nguyễn Thị Sim bị bọn xấu chặn đánh ngay trước cổng nhà máy; chị Bùi Thanh Hoa bị đánh trên đường đi làm về. Chiều cùng ngày, các chị Đỗ Thị Xoan, Nguyễn Thị Thành, Bùi Thị Liên, Bùi Thị Nhớ cũng bị bọn xấu chặn đánh và đập phá xe đạp. 16 giờ 30 phút ngày 19/4/2011, chị Nguyễn Thị Hải Yến đi xe khách từ nhà máy về gia đình, đến Bưu điện phường Phương Đông thì bị 4- 5 người lạ lên xe đánh rất dã man.

Suốt từ ngày 14/4/2011, khi công nhân tự ý ngừng việc tập, trước cổng nhà máy liên tục có nhiều kẻ lạ mặt lai vãng, đe dọa thậm chí đánh công nhân, không cho đi làm. Rất nhiều công nhân bị đe dọa qua tin nhắn điện thoại, sợ không dám đi làm. Đến ca chiều ngày 20/4/2011, mới có 193 công nhân vào làm việc. Xe đưa suất cơm công nghiệp đến cũng bị kẻ xấu chặn lại, đổ cơm đi.

Sự việc đình công của hơn 2.000 công nhân chi nhánh Công ty Sao Vàng tại Uông Bí kéo dài nhiều ngày, trở nên nghiêm trọng, không chỉ thuần túy là ngừng việc đòi quyền lợi mà có biểu hiện của sự phá hoại sản xuất, gây mất an ninh, trật tự của một số kẻ xấu. Các cơ quan chức năng ở Uông Bí, Quảng Ninh cần vào cuộc, khẩn trương tìm ra kẻ xấu, nghiêm trị theo pháp luật, giúp doanh nghiệp trở lại sản xuất kinh doanh bình thường, bảo đảm an ninh trật tự xã hội tại địa phương..

Tây Ninh