Dưới cái nắng đầu hạ đến chói mắt, màu xanh non mượt mà của những ruộng ngô đang kỳ trổ bắp, những luống dưa hấu đang đâm chồi đung đưa trong gió, khiến ta có cảm giác mát hơn trong sự yên bình của một vùng quê lúa. Ông Lê Văn Ngấn - Chủ nhiệm HTX dịch vụ nông nghiệp xã Đức Chính, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương- nói với chúng tôi trong nụ cười rạng rỡ: "Các chị thấy không, người nông dân Đức Chính nhiều năm nay giàu lên từ đất đấy".

Là một xã thuần nông, đồng ruộng của Đức Chính tương đối bằng phẳng, được bồi đắp bởi phù sa của sông Thái Bình nên ngoài cây lúa, còn rất phù hợp với sự phát triển của cây cà rốt, ngô và dưa hấu. Tuy nhiên, những loại cây này trước đây chỉ trồng xen canh vào vụ đông nên diện tích trồng cũng như năng suất thấp. Mỗi năm với 2 vụ lúa, 1 vụ màu, bình quân 1ha đất canh tác của xã chỉ đạt 40 - 45 triệu đồng/năm. Từ sau năm 2005, nhận thấy cà rốt là một loại cây vừa hợp với thổ nhưỡng vừa dễ tiêu thụ, HTX đã tham mưu với lãnh đạo địa phương xây dựng đề án, quy vùng sản xuất, vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xây dựng cánh đồng trên 100 triệu/ha/năm.

Để công tác chuyển đổi mang hiệu quả cao, HTX đã chọn phương án "chậm nhưng chắc". Dưới sự tham mưu của HTX, xã đã chọn 2 cánh đồng (17 ha) của thôn Hả Hội và Tiên Kiều, vận động nhân dân làm thí điểm trồng màu chuyên canh. Cùng với việc đầu tư xây dựng hệ thống mương, máng, đường nội đồng, tu sửa thường xuyên trạm bơm, máy bơm, nạo vét kênh mương khơi thông dòng chảy, HTX còn vận động người dân đôn cao ruộng.

Hàng ngàn khối đất phù sa ngoài bãi sông Thái Bình được chở về ruộng, độ màu mỡ của đất cũng vì thế mà cao lên. Giống cà rốt Trang Nông, Hung Nông trước đây đã dần được thay thế bằng giống TY103 và VL44 có hàm lượng dinh dưỡng cao nên dễ tiêu thụ hơn. Công thức 2 lúa 1 màu được thay bằng luân canh 3 vụ màu theo công thức 2 cà rốt (vụ thu đông và xuân hè) 1 dưa hấu (hè thu). Kết quả thu được thật "ngoạn mục": 17 ha đất nông nghiệp của 2 thôn từ 40 triệu/ha/năm đã lên trên 100 triệu/ha/năm. Kết quả này khẳng định tính khả thi của công cuộc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở Đức Chính.

Năm 2006 - 2007, Đức Chính đã có 5/8 thôn xây dựng được cánh đồng chuyên canh. Đến nay, 100% số thôn trong xã đã có cánh đồng chuyên canh với tổng diện tích trên 200 ha, chiếm gần 70%  tổng diện tích đất canh tác, trong đó có gần 100ha ruộng trong đồng, còn lại là ngoài bãi sông.

Đến năm 2010, bình quân chung 1ha đất canh tác của Đức Chính đã đạt gần 200 triệu đồng/năm, bởi những diện tích "2 lúa" còn lại đều được xen canh 1 vụ đông bằng cà rốt hoặc ngô. Tổng giá trị sản xuất nông nghiệp của xã năm 2010 đạt 41 tỷ đồng, tăng 4 tỷ đồng so với năm 2005. Điều đáng nói là năm 2008, cà rốt Đức Chính đã được xây dựng thương hiệu. Đây là một trong những yếu tố quan trọng để "đầu ra" của sản phẩm này luôn ổn định, nông dân yên tâm sản xuất. Cà rốt đã trở thành cây chủ lực trong kinh tế nông nghiệp của xã Đức Chính.

Trao đổi với Ban quản trị HTX DVNN Đức Chính được biết: hàng năm HTX đều chủ động phối hợp cùng các ngành chức năng của huyện, tỉnh tổ chức tập huấn chuyển giao KHKT thâm canh, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cho nông dân xuống đến tận các thôn; tổ chức lớp quản lý dịch hại tổng hợp IPM, lớp dạy nghề cho nông dân trên cây lúa và cây hoa màu; lớp huấn luyện để học viên hiểu rõ mục đích yêu cầu phân tích hệ sinh thái trên đồng ruộng đề ra biện pháp xử lý phù hợp, nhằm giảm số lần phun thuốc không cần thiết mà hiệu quả kinh tế vẫn cao...

Nguồn giống cây như cà rốt TY103, VL44, dưa hấu Phù Đổng Nông Việt 888, Sao Việt 2559, lúa lai 3 dòng, QR1... là những giống cây có năng suất cao, chất lượng tốt đã được HTX tiếp nhận về cho xã viên gieo trồng. Công tác tưới, tiêu luôn  chủ động nhờ hệ thống kênh mương, máy bơm được nạo vét, sửa chữa thường xuyên. Mỗi mùa vụ, Ban quản trị HTX phân công tổ bảo vệ thực vật thường xuyên bám sát ruộng đồng, nắm bắt trước tình hình sâu bệnh trên mỗi loại cây, từng khu đồng báo về Ban quản trị. Đồng thời, mời cán bộ trạm BVTV của huyện về cùng kiểm tra, kịp thời thông báo xuống các hộ xã viên chủ động phòng trừ theo nguyên tắc 4 đúng (đúng thuốc, đúng thời điểm, đúng bệnh, phun đúng kỹ thuật), hạn chế phun thuốc tràn lan gây lãng phí và ô nhiễm môi trường.

Vì thế, mấy năm trở lại đây năng suất lúa của Đức Chính luôn đạt 12 tấn/ha/năm. Cây cà rốt cho thu 1500kg/sào/vụ, giá trị kinh tế từ 5 - 6 triệu đồng, 1 vụ dưa hấu thu 1.200kg/sào, giá trị kinh tế đạt 6 - 6,5 triệu đồng, tổng giá trị kinh tế trên 1 sào Bắc bộ cho thu 15 - 17 triệu đồng. Trừ chi phí. người nông dân còn 6 - 8 triệu đồng/sào/năm. Người nông dân Đức Chính đã giàu lên từ chính những mảnh ruộng của mình.

Không dừng lại ở đó, trên 200 hộ xã viên của HTX còn đi thuê đất ở các huyện bạn, tỉnh bạn như Bắc Ninh, Thái Bình... để trồng cà rốt, mỗi năm trừ chi phí cũng thu về hàng tỷ đồng, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển mạnh mẽ.

Tham mưu đúng, trúng, đủ và kịp thời của HTX đã giúp cho UBND xã Đức Chính xây dựng đề án phát triển nông nghiệp - nông thôn mang tính khả thi cao, nhờ đó người nông dân giàu lên, diện mạo làng quê thêm văn minh. Đức Chính được đánh giá là đơn vị thực hiện công cuộc chuyển dịch cơ cấu cây trồng mạnh mẽ và bền vững nhất của tỉnh Hải Dương. Năm năm trở lại đây, HTX DVNN Đức Chính đã nhiều lần được UBND tỉnh và Liên minh HTX Việt Nam tặng Bằng khen, Giấy khen.

Minh Duyên