Liên tục trong các số 3, 4, 10, 11 và 13 (năm 2011), báo Kinh tế Hợp tác Việt Nam đã chuyển tới bạn đọc những thông tin về vụ việc tranh chấp cổ phần xảy ra tại HTX công nghiệp Trung Đô (TP Vinh, Nghệ An). Là cơ quan của Liên minh HTX Việt Nam, báo Kinh tế Hợp tác Việt Nam đã cố gắng đưa ra hướng giải quyết tranh chấp cổ phần theo đúng quy định của Luật HTX năm 2003 và các quy định pháp luật liên quan. Thế nhưng, UBND TP Vinh vẫn cố tình đầy sự việc vào vòng luẩn quẩn.

Phóng viên Báo Kinh tế Hợp tác Việt Nam làm việc với đại diện những người khiếu kiện

Thực hiện chủ trương chuyển đổi HTX theo Nghị định 16/1997/NĐ- CP của Chính phủ, sau một thời gian rà soát, ngày 29/12/1997, HTX công nghiệp Trung Đô đã tổ chức đại hội xã viên theo chỉ đạo của UBND TP Vinh. Tại đại hội này, danh sách xã viên HTX công nghiệp Trung Đô được xác định còn lại 35 người. Sau đại hội xã viên, HTX công nghiệp Trung Đô được UBND TP Vinh cấp giấy đăng ký kinh doanh số 0011/VZ ngày 15/1/1998.

Do thiếu vốn sản xuất, năng lực tổ chức kinh doanh hạn chế, nên HTX công nghiệp Trung Đô tiếp tục rơi vào khó khăn. Gần 8000m2 đất của HTX được nhà nước giao quản lý, sử dụng, không phát huy được hiệu quả, bị HTX tiếp tục cho thuê lại. Nhiều năm liền HTX không có cổ tức chia cho xã viên. Có thêm 16 xã viên đã làm đơn xin rút cổ phần. HTX tiếp tục rơi vào tình trạng "hữu danh- vô thực".

Năm 2008, thực hiện đề án tổ chức, đổi mới HTX theo chỉ đạo của UBND TP Vinh, HTX công nghiệp Trung Đô đã tổ chức đại hội xã viên lấy ý kiến thực hiện đề án "Xây dựng Trung tâm thương mại dịch vụ Trung Đô". Dự án bị bế tắc vì HTX vẫn không huy động được vốn.

Sau khi tìm hiểu về thực trạng HTX công nghiệp Trung Đô, các quy định về luật HTX 2003, cơ chế, chính sách thu hút đầu tư của tỉnh Nghệ An và lợi thế của 2 khu đất được UBND tỉnh Nghệ An hoàn tất thủ tục cho HTX thuê năm 2008, 7 nhà đầu tư đã quyết định mua lại toàn bộ cổ phần của 19 xã viên HTX để thực hiện dự án.

Việc chuyển nhượng cổ phần được thực hiện đúng quy định của pháp luật. Và, ngày 9/10/2010, HTX công nghiệp Trung Đô tiến hành tổ chức đại hội xã viên bất thường theo luật định. Đại hội đã thông qua thủ tục kết nạp 7 xã viên mới, khai trừ 19 xã viên cũ xin ra HTX sau khi đã chuyển nhượng hết cổ phần, bầu Ban quản trị, Ban Kiểm soát HTX, thông qua dự án "Xây dựng Trung tâm Thương mại Trung Đô"

"3. Đại hội xã viên thường kỳ họp mỗi năm một lần do Ban quản trị triệu tập trong thời hạn ba tháng, kể từ ngày khoá sổ quyết toán năm.         4. Đại hội xã viên bất thường do Ban quản trị hoặc Ban kiểm soát của HTX triệu tập để quyết định những vấn đề cần thiết vượt quá quyền hạn của ban quản trị hoặc của ban kiểm soát"                           (Trích điều 21, Luật HTX năm 2003)

Tuy nhiên, ngay sau đại hội xã viên, một nhóm người tự nhận là đại diện cho hàng chục xã viên HTX công nghiệp Trung Đô trước năm 1997, đã lôi kéo hàng chục xã viên cũ khác tụ tập nhiều lần trước trụ sở UBND TP Vinh, UBND tỉnh Nghệ An nhằm tạo áp lực, đòi chính quyền phải giải quyết quyền lợi cho họ. Vụ khiếu kiện đã ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự địa bàn TP Vinh một thời gian dài. Trong số người đứng ra tổ chức vụ khiếu kiện tập thể này có ông Trịnh Văn Hòa- nguyên chủ nhiệm HTX công nghiệp Trung Đô giai đoạn 1978- 1997.

Trước tình hình phức tạp nói trên, UBND TP Vinh đã thành lập Đoàn thanh tra, xác minh sự việc theo nội dung khiếu kiện. Sau hơn 3 tháng xác minh, ngày 15/3/2011, báo cáo kết luận của Đoàn Thanh tra đã được ông Hoàng Đăng Hảo- Chủ tịch UBND TP Vinh phê chuẩn.

Tại kết luận thanh tra, Chủ tịch UBND TP Vinh khẳng định: Đại hội xã viên của HTX công nghiệp Trung Đô năm 1997 thực hiện đúng kế hoạch và các nội dung về đánh giá tài sản, tài chính HTX. Đại hội chuyển đổi HTX công nghiệp Trung Đô ngày 29/12//1997 có 34 xã viên dự họp, 1 xã viên vắng, có danh sách cụ thể hiện đang còn lưu giữ tại HTX. Có 70 xã viên đã rút vốn góp và nhận chế độ, 45 xã viên đã chết nhưng không có hồ sơ chứng minh đã nhận hay chưa nhận chế độ, 290 xã viên không có hồ sơ chứng minh đã nhận hay chưa nhận chế độ. HTX công nghiệp Trung Đô có trách nhiệm rà soát, xử lý theo quy định của điều lệ và luật HTX. Nếu không giải quyết được thì các bên liên quan có quyền khởi kiện ra tòa án để được xem xét, giải quyết theo quy định hiện hành của pháp luật.

Hơn 13 năm hoạt động theo giấy đăng ký kinh doanh số 0011/VZ, HTX công nghiệp Trung Đô cũng như UBND TP Vinh không nhận được bất cứ khiếu nại nào của số xã viên nêu trên.

Thế nhưng, sau khi ông Hoàng Đăng Hảo chuyển công tác, ngày 5/5/2011, ông Nguyễn Văn Chính- Phó Chủ tịch UBND TP Vinh- đã ký văn bản số 1314/UBND- KT đi ngược lại ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP Vinh. Tại văn bản nói trên, ông Chỉnh không thừa nhận đại hội xã viên bất thường của HTX công nghiệp Trung Đô ngày 9/10/2010 và chỉ đạo Đảng uỷ, UBND phường Trung Đô, phòng Kinh tế UBND TP Vinh và HTX công nghiệp Trung Đô phải tổ chức đại hội xã viên trước ngày 15/5/2011. Ý kiến chỉ đạo này của ông Chỉnh dựa theo đơn kiến nghị của 159 xã viên cũ không còn tư cách.

Xin trở lại nội dung bài phỏng vấn ông Nguyễn Mạnh Thảo- Chủ nhiệm UBKT Liên minh HTX Việt Nam đã đăng trên báo Kinh tế Hợp tác Việt Nam số 11, ra ngày 10- 16/3/2011: "Theo quy định của Luật HTX năm 2003, HTX là một tổ chức kinh tế, đại hội xã viên là cơ quan cao nhất có quyền quyết định mọi hoạt động hợp pháp của pháp nhân này. Sau đại hội, HTX có quyền hoạt động, sản xuất, kinh doanh bình thường và có quyền được cấp, đổi giấy đăng ký kinh doanh theo yêu cầu. Trong thời gian chờ cấp giấy đăng ký kinh doanh mới, ông Nguyễn Tài Thu (xã viên mới, được đại hội xã viên bất thường ngày 9/10/2011 bầu giữ chức Chủ nhiệm HTX- PV) có quyền ký tên, đóng dấu vào các văn bản của HTX".

Căn cứ điều 21, điều 25, điều 29 và 30 luật HTX năm 2003 thì chỉ có Ban quản trị và Ban kiểm soát HTX mới có quyền triệu tập đại hội xã viên (kể cả đại hội thường niên và đại hội bất thường). Theo các quy định của điều luật được nêu tại chương III (Xã viên), chương IV (Tổ chức và quản lý HTX), thì việc UBND TP Vinh chỉ đạo HTX công nghiệp Trung Đô tổ chức đại hội xã viên là không đúng thẩm quyền.

Nhóm PV Bắc miền Trung