Việc ông Phạm Văn Trung được HĐQT Công ty CP tập đoàn Hoa Sen (HSG) bổ nhiệm làm Tổng giám đốc thay cho ông Lê Phước Vũ từ ngày 1/4/2011 được xem là một bước ngoặt trong điều hành công ty. Nhưng chỉ sau 18 ngày tại vị, ông Tổng giám đốc mới đã xin từ chức, tạo nên một cú sốc đối với cổ đông HSG. Hiện nợ nần, nhân sự bất ổn đang là những thách thức lớn đối với HSG.

Hiện nay, HSG được coi là một danh nghiệp hàng đầu trong ngành tôn, thép và hướng đến tập đoàn đa ngành. Chỉ trong 10 năm, vốn điều lệ của HSG đã tăng hơn 33 lần, từ 30 tỷ đồng lên 1.008 tỷ đồng. Nhiều người không khỏi khâm phục ý chí, bản lĩnh và đặc biệt là tham vọng trong kinh doanh của ông Tổng giám đốc cũ Lê Phước Vũ. Ngoài sản xuất kinh doanh tôn, thép, HSG còn đang theo đuổi thêm ngành vật liệu xây dựng, bất động sản, cảng và logistics.

HSG hiện có 12 dây chuyền sản xuất ống nhựa UPVC, công suất 30.000 tấn/năm. Những người ủng hộ HSG cho rằng đây là chiến lược hợp lý của HSG nhằm tạo ra quy trình cung cấp sản phẩm khép kín, từ tôn đến nhựa, vả lại HSG cũng có hệ thống phân phối mạnh nên có thể tận dụng tốt.

Hệ thống phân phối của HSG với 93 chi nhánh nhằm mục đích đưa sản phẩm đến tận tay người tiêu dùng. Đây là một chiến lược hợp lý giúp cho HSG có được quy trình sản xuất kinh doanh khép kín, từ đầu vào đến đầu ra. Năm 2010, HSG công bố chiếm 33,7% thị phần tôn...

Tuy nhiên, tham vọng kinh doanh đa ngành là một chuyện, thực tế có "chiều người" hay không lại là chuyện khác. Hiện HSG đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn.

Ngấm đòn tỷ giá, lãi vay ngân hàng

HSG chọn năm tài chính bắt đầu từ ngày 1/10 và kết thúc vào ngày 30/9 hàng năm. HSG công bố kết quả kinh doanh của công ty mẹ quý II niên độ tài chính 2010- 2011 (từ ngày 1/1/2011 đến 31/3/2011): doanh thu thuần hơn 2.860 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận trước thuế chỉ hơn 2 tỷ đồng. Những con số này khiến nhiều người ngạc nhiên bởi lẽ kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trong ngành tôn, thép khác trong cùng giai đoạn này tương đối tốt.

Theo lý giải từ phía HSG, sự giảm sút lợi nhuận bắt nguồn từ 2 nguyên nhân chính: Thứ nhất, chi phí lãi vay tăng từ 30,3 tỷ đồng lên 67,9 tỷ đồng. Tháng 3/2010, nhà máy tôn Hoa Sen- Phú Mỹ đi vào hoạt động đã làm tăng dư nợ vay ngắn hạn để nhập khẩu nguyên vật liệu. Ngoài ra, việc HSG tiếp tục đầu tư máy móc thiết bị cho nhà máy đã làm tăng dư nợ vay trung và dài hạn. Lãi suất vay bình quân trong quý II niên độ tài chính 2010- 2011 tăng cao. Thứ hai, chênh lệch tỷ giá tăng từ 51,3 tỷ đồng lên 124,9 tỷ đồng do NHNNVN điều chỉnh tỷ giá từ 18.932 VND/USD lên 20.693 VND/USD.

Theo báo cáo tài chính công ty mẹ HSG quý II niên độ tài chính 2010- 2011, tổng tài sản của HSG đạt gần 5.300 tỷ đồng. Nhưng nợ phải trả gần 3.660 tỷ đồng, xấp xỉ 70% tổng tài sản, khiến không ít nhà đầu tư phải lo ngại. Đáng chú ý là trong đó có hơn 2.430 tỷ đồng vay ngắn hạn và hơn 610 tỷ đồng vay dài hạn của ngân hàng. Từ đầu niên độ tài chính 2010- 2011 đến nay, cứ mỗi quý, nợ dài hạn ngân hàng của HSG lại tăng thêm khoảng 100 tỷ đồng. Vay 600 tỷ đồng với lãi suất khoảng 16%/năm, mỗi tháng tiền lãi phải trả khoảng 8 tỷ đồng, lớn gấp 4 lần lợi nhuận trước thuế trong quý II của HSG.

"Ghế nóng" Tổng giám đốc

Khúc mắc lớn nhất hiện nay của HSG chính là vấn đề nhân sự. Mới đây, HSG đã bổ nhiệm ông Trần Ngọc Chu, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng giám đốc lên làm Tổng giám đốc và là người đại diện theo pháp luật.

Nhiều người suy đoán việc ông Chu có hơn 25 kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính lên ngồi chiếc "ghế nóng" tại HSG là để giải quyết những vấn đề liên quan đến nợ nần của HSG.

Tháng 6/2011, HSG sẽ tổ chức Đại hội cổ đông bất thường để thông qua việc sửa đổi Tổng giám đốc là người đại diện theo pháp luật thành Chủ tịch HĐQT là người đại diện theo pháp luật và giảm số lượng thành viên HĐQT từ 7 xuống còn 5. Nhiều người cho rằng việc phải đổi người đại diện theo pháp luật để còn có người "dũng cảm" làm Tổng giám đốc của HSG, còn nếu cứ giữ như điều lệ cũ sẽ chẳng ai dám ngồi lên chiếc "ghế nóng" đó.

Khả năng HSG có vượt khó hay không sẽ được minh chứng trong kết quả kinh doanh quý III và quý IV (từ 1/4 đến 30/9/2011). Thiết nghĩ, doanh nghiệp nào cũng rải qua giai đoạn cam go, nếu vượt qua được, uy tín sẽ tiếp tục được củng cố, bản lĩnh và tầm vóc cũng được nâng lên. HSG được đánh giá cao trong việc công bố thông tin đối với nhà đầu tư. Chính vì vậy, nhà đầu tư đang kỳ vọng sẽ được chứng kiến những bước vượt qua chính mình của HSG.

Khánh Toàn