Xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo định hướng XHCN là những vấn đề then chốt trong Chiến lược phát triển kinh tế- xã hội giai đoạn 2011- 2020. Trong đó, việc đổi mới, hoàn thiện bộ máy Chính phủ phù hợp và đáp ứng yêu cầu thực tiến là rất cần thiết.

 Sáng 13/6/2011, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương phối hợp với Đại sứ quán Thụy Điển đã tổ chức hội thảo với chủ đề "Tiếp tục cải cách bộ máy Chính phủ Việt Nam" với sự tham gia của gần 100 chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước. Hội thảo đã thảo luận nhiều vấn đề về thực trạng, những thành tựu, tồn tại, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác cải cách bộ máy Chính phủ Việt Nam.

Đa phần các ý kiến cho rằng, chương trình cải cách hành chính 10 năm (2001- 2010) tuy đã đạt được một số kết quả ban đầu song hầu như mới chỉ dừng ở cái cách thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, hoạt động của bộ máy Chính phủ chưa thực sự có hiệu quả cao; việc phân cấp quản lý chưa đồng bộ, còn chồng chéo, trùng lắp, không phân định rõ quyền hạn, trách nhiệm, sự phối hợp giữa các bộ, ngành còn kém hiệu quả; Chính phủ ôm đồm quá nhiều việc, nhất là những việc không còn phù hợp với cơ chế thị trường; bộ máy tổ chức còn cồng kềnh...

Ông Trần Đăng Tuấn- nguyên Vụ trưởng Vụ công chức, Bộ Nội Vụ- cho rằng: Chỉ có phân định rõ trách nhiệm mới tinh giản được bộ máy. Để giải quyết tận gốc vấn đề này cần cải cách bộ máy Chính phủ theo hướng xác định rõ mục tiêu đúng người, đúng việc, đúng vấn đề.

Theo tiến sỹ kinh tế Lê Đăng Doanh, Chính phủ phải bớt ôm đồm, nên chuyển giao bớt trách nhiệm cho các tổ chức quần chúng. Cần làm rõ hơn trách nhiệm, Chính phủ phải chịu trách nhiệm cụ thể, đầy đủ, tránh việc đùn đẩy.

Bà Phạm Chi Lan- chuyên gia kinh tế nhận định: Muốn cải cách Chính phủ hiệu quả nên tham khảo ý kiến của các doanh nghiệp là đối tượng chịu sự điều chỉnh trực tiếp của cơ chế, chính sách.

Về vấn đề này tiến sĩ Đinh Duy Hòa- Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính, Bộ Nội vụ- đưa ra 3 giải pháp chính: Giảm quy mô khu vực công, nâng cao trình độ năng lực của các vị bộ trưởng, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, viên chức.

Ông Lê Xuân Bá- Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương- nhận định, để nâng cao năng lực của Chính phủ, trước tiên cần xác định rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Chính phủ trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Nói cách khác, cần phân định rõ trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, việc gì cần Chính phủ làm để quản lý, điều tiết thị trường, việc gì để các tổ chức xã hội hoặc các hiệp hội giải quyết, tránh việc Chính phủ "ôm" rất nhiều việc như cơ chế cũ. Cần tổ chức bộ máy phù hợp với điều kiện của đất nước, theo tinh thần chung là gọn nhẹ, các bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực. Và một yếu tố nữa không kém phần quan trọng, đó là cần phải nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn cho cán bộ, công chức, viên chức làm việc tại các cơ quan nhà nước.

Cải cách Chính phủ theo phương thức nào cũng không nằm ngoài mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển; người dân được tiếp cận với các dịch vụ xã hội; tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp; minh bạch, công khai trong phân cấp quản lý; hạn chế, tiến tới xóa bỏ tham nhũng...

Thu Hường