Thời gian qua, trong dư luận giới nhạc sĩ nổi lên thông tin "nóng": Có 2 tỷ đồng tác quyền âm nhạc chưa có chủ nhân. Để xác minh tính thực hư của thông tin "nóng" đó, phóng viên báo Kinh tế Hợp tác Việt Nam đã tìm gặp và trao đổi với nhạc sĩ Phó Đức Phương- Giám đốc Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (Vietnam Centre For Protection of Music Copyright- VCPMC).

VCPMC là một tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, có nhiệm vụ bảo vệ và khai thác quyền tác giả đối với các tác phẩm âm nhạc; nhận ủy thác quyền tác giả, quản lý và khai thác quyền tác giả đã được ủy thác của thành viên; tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị/cá nhân sử dụng âm nhạc... VCPMC là nơi thực hiện quyền được thành viên ủy thác trong lĩnh vực âm nhạc, bao gồm: cấp phép và thu tiền bản quyền sử dụng tác phẩm, sau đó tiến hành phân phối theo định kỳ tới các thành viên đối với những khoản thu từ hoạt động cấp phép sử dụng. VCPMC hợp tác với các tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả (CMOs) nước ngoài để quản lý và khai thác tốt hơn đối với các tác phẩm âm nhạc của Việt Nam và quốc tế.

Đến nay, VCPMC đang đại diện cho 1.830 tác giả Việt Nam và đã có sự hợp tác với 41 tổ chức quốc tế để đại diện cho hàng triệu tác giả /tác phẩm âm nhạc quốc tế trên phạm vi gần 140 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Theo nhạc sĩ Phó Đức Phương, mặc dù so với nhiều năm trước đây, nhận thức về sở hữu trí tuệ và quyền tác giả của xã hội Việt Nam đã tốt hơn rất nhiều, nhưng VCPMC vẫn gặp không ít cản ngại như: Giữa luật và văn bản dưới luật về quyền tác giả đang có những bất cập khiến việc thực thi trong thực tế gặp nhiều khó khăn. Nhận thức và ý thức chấp hành pháp về luật quyền tác giả của cá nhân, tổ chức sử dụng âm nhạc chưa phải là rộng khắp và đầy đủ. Có không ít cá nhân, tổ chức lợi dụng kẽ hở của luật pháp để tránh né, trì hoãn việc xin phép và trả tiền sử dụng tác phẩm. Thậm chí còn một số cá nhân, tổ chức cố tình gây khó khăn, cản trở hoạt động của VCPMC. Bên cạnh đó, nhận thức về quyền lợi và nghĩa vụ của chính các tác giả còn chưa đầy đủ. Phần lớn các tác giả hết lòng ủng hộ, hỗ trợ VCPMC trong hoạt động bảo vệ quyền tác giả âm nhạc, nhưng vẫn còn đây đó một số ít tác giả, chủ sở hữu tác phẩm vẫn thờ ơ, chưa nhận thức đầy đủ về quyền lợi của mình nên chưa hợp tác với VCPMC.

Ông Phó Đức Phương cũng cho biết, theo quy định pháp luật về quyền tác giả (Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ...), việc chi trả nhuận bút/thù lao dựa trên nguyên tắc thỏa thuận giữa người sử dụng với chủ sở hữu tác phẩm/tổ chức đại diện của họ. VCPMC đã xây dựng Biểu giá thu tiền sử dụng tác phẩm âm nhạc (có tham khảo thông lệ quốc tế) với sự thống nhất của các tác giả thành viên và được áp dụng thống nhất, bình đẳng đối với cả tác phẩm âm nhạc Việt Nam và tác phẩm quốc tế được sử dụng tại Việt Nam. VCPMC áp dụng các mức thu khác nhau đối với từng hình thức sử dụng âm nhạc, bao gồm hơn 20 lĩnh vực như: Biểu diễn, xuất bản, truyền thông, truyền hình, khách sạn, nhà hàng, karaoke, khu vui chơi giải trí...

Hàng năm, số tiền thu được năm sau cao hơn năm trước, bởi các hoạt động âm nhạc ngày càng sôi động, bên cạnh đó là sự nỗ lực của VCPMC trong việc triển khai các hoạt động: đàm phán, ký kết hợp đồng, thu tiền...

Chính vì vậy, từ ngân hàng lưu trữ tác phẩm, với những phân tích dữ liệu, VCPMC đã phát hiện còn nhiều tác phẩm đã thu được tiền mà tác giả chưa đến xác định tính chính xác của tác phẩm nên chưa trả tiền tác quyền được. Số tiền tác quyền bị đọng lại đó hiện lên tới hơn 2 tỷ đồng. VCPMC đã đưa thông tin tên website: www.vcpmc.org và trên một số tờ báo để tìm chủ nhân.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương hy vọng trong kỳ phân phối quý 2/2011 sắp tới, số tiền tác quyền âm nhạc đó sẽ đến tay tác giả, thông qua hợp đồng ủy thác với VCPMC (địa chỉ tại 44 Linh Lang, Ba Đình, Hà Nội và 42 Nguyễn Đình Chiểu, phường Đa Kao, quận 1, TP HCM hoặc có thể đăng ký trên trang web www.vcpmc.org, trong mục "Thành viên".

Thu Hường