Bà Nà là một dãy núi ăn ra biển của Trường Sơn Đông, thuộc xã Hòa Ninh, huyện Hòa Vang, cách thành phố Đà nẵng hơn 40 km về phía tây. Trung tâm của Bà Nà là đỉnh núi Chúa với độ cao 1.478m so với mặt nước biển. Thật lạ lùng, đi dọc miền Trung nắng như đổ lửa, thế mà đặt chân lên Bà Nà (Đà Nẵng) ta như lạc vào chốn "thiên thai" hoang sơ, mát lạnh như đang ở giữa mùa thu. Chẳng thế mà gần 100 năm trước, Bà Nà được người Pháp mệnh danh là Sa Pa, Đà Lạt của miền Trung.
Theo sử liệu, Bà Nà được đoàn thám hiểm của quân đội Pháp do đại úy Debay chỉ huy khảo sát và phát hiện vào tháng 4/1901. Nhưng mãi đến tháng 3/1912, Toàn quyền Đông Dương mới qui hoạch Bà Nà thành khu bảo tồn lâm nghiệp. Đến tháng 5/1919, Bà Nà được chuyển đổi thành khu nghỉ mát đặc trưng dành cho người Pháp. Bà Nà được đầu tư xây dựng hệ thống nhà nghỉ với 39 biệt thự kiến trúc truyền thống Pháp, nhà hàng, bưu điện, ngân hàng... Đến năm 1928, tuyến đường nối Bà Nà với quốc lộ 1A hoàn tất, Bà Nà trở thành khu nghỉ dưỡng nổi tiếng nhất miền Trung thời bấy giờ.
Tuy nhiên, trải qua một thời gian dài của hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Bà Nà cũng như nhiều địa danh anh hùng khác của xứ Quảng thực hiện tiêu thổ kháng chiến, nên các công trình du lịch, nghỉ dưỡng hầu như đều trở thành phế tích. Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, Bà Nà mới được đầu tư trở lại.
Bà Nà thực sự sống lại bắt đầu từ năm 1998, khi UBND TP Đà Nẵng quyết tâm xây dựng lại Bà Nà thành khu du lịch sinh thái lớn nhất miền Trung, với kinh phí đầu tư hàng trăm tỷ đồng, để tái tạo lại hệ thống biệt thự cổ, khách sạn, khu văn hóa Phật giáo, nhà hàng, sân tennis, làm 17 km đường nối Bà Nà với quốc lộ 1A... Đặc biệt từ năm 2000 đến nay, rất nhiều công trình hoành tráng được xây dựng và đưa vào phục vụ du khách như hệ thống khách sạn, khu resort, Chùa Linh Ứng với bức tượng Đức Bổn Sư cao 27m, hoàn thành năm 2004. Hệ thống cáp treo Bà Nà với kinh phí đầu tư 300 tỷ đồng được đưa vào khai thác năm 2009. Đây được coi là hệ thống cáp treo dài nhất thế giới 5.042,62m và cũng là hệ thống cáp treo chênh lệch độ cao của ga đầu và ga cuối lớn nhất thế giới 1.291,61m với độ dốc bình quân 300.
Đến Bà Nà, du khách không chỉ ngỡ ngàng với những công trình hoàng tráng do chính bàn tay, trí tuệ con người tạo ra, mà còn bởi sự kỳ thú đặc biệt của thiên nhiên nơi đây. Trong khi ở Đà Nẵng nắng như thiêu, như đốt thì trên đỉnh núi Chúa nhiệt độ chỉ dao động từ 17- 200C, ban đêm chỉ còn 15- 170C.. Rất nhiều địa danh trong lòng dãy Bà Nà chỉ cần nhắc tên cũng cho ta cảm giác như đang lạc vào chốn thiên thai như: đồi Vọng Nguyệt, thác Tóc Tiên, suối Mơ... Từ cửa sổ cabin cáp treo, du khách sẽ được ngắm cảnh rừng nguyên sinh từ trên cao và thấy rõ mồn một những con thác, dòng suối nhỏ nằm vắt vẻo lưng chừng núi như những dải lụa mỏng. Từ đỉnh núi Chúa giữa lưng chừng mây trắng phóng tầm nhìn về phía Hải Vân núi non trùng điệp, nhìn về vũng Hàn biển cả mênh mông, nhìn về Đà Nẵng phố thị sầm uất, nhìn phía Hòa Vang cánh đồng bát ngát... mới cảm nhận hết được sự thi vị và giá trị độc đáo của Bà Nà trong việc phát triển du lịch của Đà Nẵng.
Hiện nay, Bà Nà đang là khu du lịch sinh tái nghỉ dưỡng có qui mô lớn nhất miền Trung, mỗi năm đón hàng trăm ngàn du khách trong và ngoài nước. Quyết tâm của TP Đà Nẵng biến Bà Nà thành khu du lịch sinh thái tầm cỡ quốc gia đã từng bước trở thành hiện thực.
Được biết, Công ty cổ phần cáp treo Bà Nà đang xây dựng tuyến cáp treo thứ hai với chiều dài 697,67m, tổng kinh phí 100 tỷ đồng, dự kiến đưa vào khai thác năm 2013. Hiện có hàng loạt dự án du lịch ở Bà Nà đang được triển khai như: dự án French Village có diện tích 5 ha, tọa lạc tại đỉnh Bà Nà, do Tập đoàn Sun Group làm chủ đầu tư, kinh phí 80 triệu USD, dự án trồng 400 cây Anh Đào Nhật Bản trên Bà Nà của Công Ty TNHH giấy Việt- Nhật; dự án xây dựng sân gôn 18 lỗ đầu tiên ở Bà Nà với tên gọi Ba Na Hills Golf Club, dự kiến đưa vào hoạt động năm 2012...
Tuy nhiên, ấn tượng sâu sắc nhất đối với du khách là việc đầu tư khai thác du lịch Bà Nà đã tận dụng và bảo tồn gần như nguyên vẹn sự hoang sơ của thiên nhiên. Đó chính là yếu tố làm nên sự quyến rũ đến lạ lùng của Bà Nà.
Ngô Minh Thuyên
