Theo báo cáo của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, các KCN hiện vẫn "khát" lao động phổ thông, nhưng tình trạng công nhân bỏ việc vẫn diễn ra khá phổ biến, nguyên nhân là do lương quá thấp, trong khi các chi phí sinh hoạt đều tăng lên từng ngày.

Theo Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, tình trạng không tuyển được lao động phổ thông vẫn xảy ra ở một số ngành nghề như: dệt may, giày da, nhựa, bao bì, chế biến thực phẩm. Đáng chú ý ở một số địa phương đã xuất hiện tình trạng công nhân bỏ việc hàng loạt do mức lương quá thấp, không đủ bảo đảm cuộc sống tối thiểu.

Tính toán trên thực tế cho thấy, tiền lương của người làm công hưởng lương đã được điều chỉnh theo lộ trình tăng lương của Chính phủ (tăng khoảng 13% từ ngày 1/5/2011 theo Nghị định 22/2011/NĐ-CP của Chính phủ). Để giữ chân người lao động và thu hút thêm nhân công, một số doanh nghiệp đã cố gắng tiết kiệm chi phí sản xuất để trợ giúp thêm cho người lao động 100.000- 200.000 đồng/người/tháng. Tuy nhiên, do giá cả các mặt hàng thiết yếu liên tục tăng cao khiến đời sống của người lao động, nhất là những người phải thuê trọ ở các KCN gặp rất nhiều khó khăn.

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động, tổ chức công đoàn ở nhiều địa phương đã vào cuộc, với những việc làm cụ thể như: vận động chủ nhà trọ quanh các KCN không tăng tiền thuê nhà cho công nhân đến hết năm 2011, thu tiền nước, tiền điện theo đúng giá của Nhà nước... Đối với các doanh nghiệp, công đoàn đã vận động đơn vị cải thiện bữa ăn giữa ca, tăng lương và các khoản trợ cấp cho công nhân; chủ động thương lượng với một số doanh nghiệp ký thỏa ước lao động tập thể có lợi cho người lao động; mở các gian hàng bình ổn giá dành cho công nhân ở các KCN và phối hợp với các doanh nghiệp bán lẻ đưa hàng đến tận tay người lao động... Ngoài ra, công đoàn các cấp cũng đã vận động 1.832 trường mầm non, nhóm trẻ gia đình không tăng giá giữ trẻ, trong đó có 261.674 trẻ là con công nhân nghèo, kết quả: có 1.086 cơ sở cam kết không tăng tiền ăn nhưng vẫn bảo đảm khẩu phần và dinh dưỡng cho trẻ.

Thế nhưng, tình trạng nghỉ việc vẫn xảy ra khá phổ biến. Chỉ tính trong ngành đường sắt, theo thống kê, so với năm 2008, số lượng lao động toàn ngành đến thời điểm hiện tại đã giảm gần 2.000 người, còn 42.000 người. Đa số các trường hợp xin chấm dứt hợp đồng lao động đều từ phía người lao động với lý do giá cả tăng cao, thu nhập quá thấp, không thể bảo đảm cuộc sống. Tình trạng này không chỉ diễn ra ở một ngành, một đơn vị mà có xu hướng lan rộng trong bối cảnh các doanh nghiệp vẫn nỗ lực tuyển thêm nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh

Theo dự báo, từ nay đến năm 2015, ngành dệt may, nuôi trồng và chế biến thủy sản có thể cần đến gần 6 triệu lao động. Và để chuẩn bị nguồn nhân lực, hai ngành đã có những dự án đào tạo, tuyển dụng khá quy mô. Tuy nhiên, trên thực tế, mục tiêu về nhân lực xem ra cũng rất khó với tới.

Trần Hạnh