SA8000 (Social Accountability International- SAI) là tiêu chuẩn đầu tiên về trách nhiệm xã hội được Hội đồng Ưu tiên kinh tế (CEP) xây dựng dựa trên nền tảng các công ước của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) về nhân quyền.

Đây là một tiêu chuẩn mang tính toàn cầu, nhấn mạnh những khía cạnh cần kiểm soát trong hệ thống quản lý về trách nhiệm xã hội đối với việc thực hiện các chế độ, điều kiện cho người lao động như an toàn và sức khỏe tại nơi làm việc bao gồm các quy định về vận hành, sử dụng máy móc thiết bị; các điều kiện về môi trường như độ chiếu sáng, độ ồn, độ ô nhiễm không khí, nước và đất, nhiệt độ nơi làm việc hay độ thông thoáng không khí; quy định theo dõi chăm sóc y tế thường kỳ và định kỳ (đặc biệt các chế độ cho lao động nữ); trang thiết bị bảo hộ lao động mà người lao động cần phải được có để sử dụng tùy theo nơi làm việc; phương tiện thiết bị phòng cháy, chữa cháy cũng như hướng dẫn, thời hạn sử dụng, các vấn đề về phương án di tản và thoát hiểm khi xảy ra cháy nổ, an toàn hóa chất...

Sản phẩm đạt tiêu chuẩn SA8000 được gọi là sản phẩm "sạch" vì không hàm chứa các yếu tố như lao động trẻ em, lao động cưỡng bức; sản phẩm được làm ra trong một môi trường an toàn và công bằng, không có sự phân biệt đối xử theo tôn giáo, tín ngưỡng, dân tộc thiểu số, người nước ngoài, tuổi tác, giới tính cũng như tôn trọng quyền bình đẳng nam nữ và việc trả lương được dựa trên sự công bằng về năng lực của mỗi người.

SA8000 sẽ hạn chế khả năng gây ra tai nạn lao động, hạn chế thất thoát nguyên vật liệu và gián đoạn sản xuất gây ra do tai nạn lao động; đồng thời bảo đảm xây dựng một đội ngũ lao động có trình độ và nhiệt tình trong công việc thông qua việc đáp ứng những mong muốn của họ về môi trường làm việc tốt và an toàn.

Nói một cách khác, SA8000 là một trong những hàng rào kỹ thuật kiểm tra, sàng lọc bất kỳ hàng hóa của nước nào trước khi đặt chân vào nước ngoài, đặc biệt là thị trường khó tính như Mỹ và châu Âu. Đây cũng chính là tấm vé thông hành để các doannh nghiệp, HTX bước vào những thị trường lớn.

SA8000 sẽ tạo dựng uy tín của doanh nghiệp, HTX đối với khách hàng, với cộng đồng và góp phần cải thiện mối quan hệ sản xuất, cải thiện môi trường làm việc cho người lao động, giúp người lao động có thể tái sản xuất lại sức lao động, nâng cao năng lực trình độ cũng như khả năng sáng tạo của họ để đạt năng suất lao động có hiệu quả. Điều này mang lại lợi ích không những cho người lao động mà mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp lẫn HTX, giúp cho doanh nghiệp, HTX có được mối quan hệ tốt hơn đối với khách hàng và có được khách hàng bền vững.

Trong bối cảnh hiện nay, các nhà đầu tư, nhà hoạch định chính sách và các tổ chức phi chính phủ trên toàn cầu ngày càng quan tâm hơn tới ảnh hưởng của việc toàn cầu hóa đối với quyền của người lao động, môi trường và phúc lợi cộng đồng. Do vậy, các doanh nghiệp, HTX cần phải quan tâm và thực hiện trách nhiệm xã hội, vì người lao động, vì người tiêu dùng. Những doanh nghiệp, HTX không thực hiện trách nhiệm xã hội có thể sẽ không còn cơ hội tiếp cận thị trường.

Việc thực hiện trách nhiệm xã hội là một nhiệm vụ không thể thiếu được trên con đường hội nhập của các doanh nghiệp Việt Nam, bởi nó vừa mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, cho người lao động lại vừa mang lại lợi ích cho cả xã hội, đặc biệt là nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như hỗ trợ thực hiện tốt hơn pháp luật lao động tại Việt Nam.

Ngọc Cầm