Theo báo cáo nhanh từ Sở Xây dựng Hà Nội, trên địa bàn Thủ đô hiện có 982 nhà chung cư cũ 4- 5 tầng do thành phố quản lý và 173 nhà chung cư, nhà tập thể khác do Công ty TNHH MTV đầu tư phát triển nhà và đô thị- Bộ Quốc phòng quản lý. Hầu hết những chung cư này đều đã xuống cấp nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn tới đời sống của người dân cư trú tại đây.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Quốc Tuấn cho hay, trong số các chung cư cũ, đặc biệt có 11 chung cư nguy hiểm cấp D, buộc phải tổ chức di dời, cải tạo xây dựng lại theo quy định của Luật Nhà ở như: nhà B4, B14 Kim Liên; 187 Tây Sơn; I 1, 2, 3 Thái Hà; P3 Phương Liệt (quận Đống Đa); C7, B6 Giảng Võ; C1 Thành Công; 148- 150 Sơn Tây.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc triển khai cải tạo chung cư nguy hiểm vẫn rất chậm. Điển hình là việc cải tạo nhà B6 Giảng Võ mới khởi công, C1 Thành Công chưa thực hiện, 148- 150 Sơn Tây chưa tiến hành vì mới điều chỉnh quy hoạch. Kỷ lục "rùa" phải kể đến khu tập thể Văn Chương, sau 10 năm từ khi có quyết định cải tạo đến nay dự án vẫn "dậm chân tại chỗ". Một số chung cư khác, mặc dù đã tiến hành đo đạc cũng như lấy ý kiến nhân dân, đạt được thỏa thuận đền bù... nhưng cũng chưa thể tiến hành cải tạo.

Cạnh tranh không lành mạnh

Giải thích về vấn đề này, ông Tuấn cho biết: Một số doanh nghiệp bằng mọi giá vào chung cư để thỏa thuận với dân. Nhưng trong quá trình thỏa thuận đã phát sinh rất nhiều ý kiến khác nhau của người dân, đặc biệt là đòi hỏi về quyền lợi như diện tích nhà tái định cư, các khoản phí hỗ trợ... Bản thân doanh nghiệp cũng quay lại tạo sức ép với thành phố đề nghị được nâng cao tầng nhằm bảo đảm tái đầu tư.

Thậm chí, tình trạng cạnh tranh thiếu lành mạnh giữa các doanh nghiệp cũng là một nguyên nhân khiến việc cải tạo các chung cư cũ bị chậm tiến độ. Ông Tuấn lấy dẫn chứng: Hiện Sở Xây dựng đã phát hiện một số nhà đầu tư khác kích động người dân bằng cách họ đưa ra những ưu đãi lớn hơn để dân phản đối doanh nghiệp được thành phố giao nhiệm vụ, gây nên những lộn xộn, cản trở việc triển khai các dự án.

Đồng tình với ông Tuấn, lãnh đạo quận Đống Đa cho rằng, hiện tại một số dự án tại quận Đống Đa đang xảy ra hiện tượng các chủ đầu tư vận động riêng lẻ các hộ gia đình, gây nên những bức xúc, tranh cãi đối với người dân.

Thu hồi dự án chậm triển khai

Trên địa bàn Hà Nội hiện có tới 13 dự án cải tạo chung cư có tiến độ quá chậm, ví dụ: dự án cải tạo chung cư khu Hào Nam (Đống Đa) do Liên danh Công ty quản lý phát triển nhà Hà Nội và Công ty CP đầu tư đô thị Kang Long làm chủ đầu tư; B15, B16, B18, B19 Kim Liên do Công ty CP đầu tư thiết kế và xây dựng Việt Nam làm chủ đầu tư... Đại diện Sở Xây dựng cũng đề nghị thay thế chủ đầu tư với một số dự án do chủ đầu tư không đáp ứng được yêu cầu, cụ thể: khu Văn Chương (Đống Đa) do Công ty CP đầu tư xây dựng số 2 Hà Nội làm chủ đầu tư; khu Nam Đồng (Đống Đa) do Công ty đầu tư phát triển nhà và đô thị- Bộ Quốc Phòng làm chủ đầu tư.

Trong thời gian tới, Sở Xây dựng sẽ rà soát lại các dự án, nếu dự án nào chậm triển khai sau 6 tháng, Sở Xây dựng sẽ kiến nghị thay thế bằng nhà đầu tư khác có năng lực hơn.

Kiên quyết thay nhà đầu tư

Để khắc phục những tồn tại của các dự án cải tạo chung cư cũ ở Hà Nội, ông Vũ Văn Hậu, Giám đốc Sở TN&MT Hà Nội cho rằng, sau khi quy hoạch chung Thủ đô đã công bố, khu vực nào được xây dựng số lượng tầng bao nhiêu thì cần thực hiện nghiêm, không thể có chuyện "thỏa thuận quy hoạch".

Đồng quan điểm, ông Tuấn kiến nghị: Thành phố nên quy hoạch cải tạo các nhà chung cư cũ xuống cấp, sau đó công bố công khai, nếu nhà đầu tư nào đăng ký thực hiện thì sẽ mua lại quy hoạch của thành phố.

"Đối với các chủ đầu tư, Sở Xây dựng phải có điều kiện ràng buộc về tiến độ. Không để tình trạng chủ đầu tư vào nhận dự án rồi đắp chiếu, làm tan hoang thành phố, khiến người dân phải chờ đợi"- ông Nguyễn Văn Khôi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nói.

Sơn Bách