Cách trung tâm Hà Nội khoảng 70 km về phía Tây, Ba Vì là vùng đất có khí hậu trong lành, phong cảnh đẹp, hệ sinh thái phong phú, đã và đang có nhiều điểm du lịch đồng quê hấp dẫn: làng cổ Đường Lâm, làng chè Ba Trại, làng thảo dược người Dao, trang trại du lịch đồng quê, đầm sen vườn vua Hùng...

 TS Ngô Kiều Oanh, Giám đốc trang trại du lịch đồng quê Ba Bì cho biết, du lịch đồng quê là một hình thức giao hòa về tự nhiên, văn hóa và con người thông qua việc khách du lịch đến "sống" tại nhà người dân bản địa (homestay) hoặc tham quan có mục đích, hưởng thụ các sản vật địa phương, thưởng ngoạn các danh lam thắng cảnh... Khu trang trại đồng quê Ba Vì tọa lạc trên một khu đồi nhỏ xinh xắn có diện tích gần 20.000 m2. Ngoài việc nghỉ ngơi, du khách sẽ được tham quan các làng sản xuất nông nghiệp truyền thống, hưởng thụ các đặc sản thiên nhiên, tham gia trực tiếp vào các hoạt động mang đậm dấu ấn văn hóa đồng quê Việt Nam như: đạp xe dã ngoại, đi xe công nông; đi bộ thăm ruộng lúa bậc thang, cây đa cổ kính nghìn năm tuổi; tham gia cấy lúa, tát gầu sòng, trồng rau, mò cua bắt ốc; giao lưu văn nghệ với đội văn nghệ dân tộc Mường- Dao cùng những trò chơi dân gian: ném còn, kéo co...

Tour làng thảo dược dân tộc Dao đưa du khách tìm hiểu cuộc sống, văn hóa của người Dao cổ, tham quan vườn cây thuốc... Xã Ba Vì có khoảng 2.000 người (chủ yếu là dân tộc Dao), với 450 hộ, trong đó 80% người dân biết làm thuốc và sống bằng nghề thuốc nam với nguyên liệu chính là hơn 300 loài thảo dược mọc trên núi Ba Vì, tạo ra những bài thuốc nổi tiếng để chữa bệnh như: phong thấp, thoái hóa đốt sống, trĩ, gan, thận, đặc biệt là hai bài thuốc nổi tiếng là thuốc tắm đẻ- lợi sữa và thuốc tắm khỏe.

 Thăm làng chè Ba Trại, du khách được trực tiếp tham gia vào quy trình làm chè (hái chè, sao chè). Sau khi thưởng trà do mình tự chế biến, khách có thể đạp xe quanh các vườn chè nối tiếp bao quanh các ngôi nhà đá ong cổ và đi ra bãi sông Đà, nơi có những cánh đồng ngô bạt ngàn với cây gạo khổng lồ ven sông, cảm nhận giá trị sâu sắc của một nền văn minh lúa nước được hình thành qua hàng ngàn năm.

Tour tham quan các trang trại liên kết đưa du khách đi đến các trang trại như: trang trại bò sữa, dê sữa, cừu, thỏ; trang trại cây, hoa quả; nông trường dứa, trang trại ong... Du khách có thể đến đầm sen vườn vua Hùng có diện tích hơn 89 ha mặt nước. Du khách được chèo thuyền và hái sen, câu cá. Nơi đây có nhiều điểm đến thú vị như: nhà thờ Hoàng Xá- ngôi nhà thờ gỗ cổ nhất Việt Nam; tắm nước khoáng nóng Thanh Thủy, rất tốt cho sức khỏe...

Với các lợi thế về vị trí địa lý và tài nguyên, Ba Vì có điều kiện cho phát triển nhiều loại hình sản phẩm du lịch hấp dẫn, đặc biệt là du lịch đồng quê. Tuy nhiên, trong thời gian qua, việc đầu tư phát triển hệ thống vật chất, cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch của Ba Vì còn nhiều hạn chế. Cách khai thác tài nguyên, tạo sản phẩm du lịch cũng như thu hút người dân tham gia vào các hoạt động du lịch còn nhiều lúng túng, chưa mang lại hiệu quả cao.

Theo các chuyên gia du lịch, để du lịch Ba Vì phát triển, khai thác được các tiềm năng, thế mạnh, cần huy động sự tham gia tích cực của cộng đồng, bảo tồn tài nguyên, các giá trị văn hóa truyền thống.