Trong 2 ngày 16 - 17/6/2011 tại Nam Định, Liên minh HTX Việt Nam phối hợp với Dự án quan hệ lao động Việt Nam của Tổ chức lao động quốc tế  (ILO) đã tổ chức Hội thảo “Các vấn đề về lao động và việc làm trong trong các HTX phi nông nghiệp”.

Đây là hội thảo đầu tiên về lao động và việc làm do Liên minh HTX Việt Nam cùng với ILO tổ chức nhằn đánh giá thực trạng về nhu cầu sử dụng lao động, môi trường lao động, thực hiện các quy định về luật lao động, BHXH, BHYT, BHTN… trong khu vực KTTT. Tham dự hội thảo có hơn 30 đại biểu là cán bộ lãnh đạo Liên minh HTX, chủ nhiệm các HTX đến từ các tỉnh, thành trong cảc nước.

Trong bài phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Biên- Phó Chủ tịch Thường trực Liên minh HTX Việt Nam nhấn mạnh: “Trong những năm qua thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, các cơ sở kinh tế hợp tác, HTX với các hình thức tổ chức và phương thức hoạt động đa dạng, đã và đang khẳng định vai trò của mình, từng bước đổi mới, phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có hiệu quả, có những đóng góp quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Đặc biệt, trong việc khai thác các tiềm năng về vốn, lao động, kỹ thuật hỗ trợ kinh tế hộ xã viên phát triển, giải quyết việc làm, tạo thu nhập và đảm bảo đời sống cho hàng triệu lao động”.

Theo đánh giá của ILO, tổ chức gần gũi nhất với người lao động chính là các tổ chức kinh tế hợp tác, HTX. Với gần 19.000 HTX, hơn 35 vạn tổ hợp tác, các cơ sở kinh tế hợp tác đã tạo việc là cho hàng chục triệu xã viên, hộ xã viên và người lao động, phân bổ rộng khắp các vùng dân cư, các vùng miền của cả nước. Việc tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về pháp luật lao động, quan hệ lao động nhằm tạo sự ổn định, hài hoà, bình đẳng giữa quyền lợi người lao động và người sử dụng lao động, lợi ích của nhà nước và xã hội, góp phần tạo điều kiện cho khu vực KTTT phát triển.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến tham luận đã nêu ra các vướng mắc, bất cập hiện nay ở các HTX phi nông nghiệp mà Luật Lao động chưa điều chỉnh kịp; Luật HTX còn “vênh” với pháp luật lao động như trong việc ký kết hợp đồng lao động với các lao động là xã viên HTX; việc thành lập tổ chức công đoàn trong HTX, thực hiện quyền lợi BHXH cho xã viên và người lao động…

 Ông Vũ Đình Mạc- Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Nam Định thẳng thắn: “Nam định hiện có 121 HTX phi nông nghiệp, 41 Quỹ tín dụng và 1 liên hiệp HTX. Nhìn chung, việc thực hiên HĐLĐ trong các HTX theo quy định pháp luật chưa nhiều. Việc chấp hành xây dựng thang, bảng lương cho người lao động tại các HTX chưa đồng bộ. Nguyên nhân là do thu nhập ở khu vực KTTT thấp, công tác tuyên truyền, phổ biến về pháp luật lao động có nhiều cố gằng nhưng chưc thực sự đồng bộ, sâu rộng”.

Đồng ý với quan điểm trên, ông Nguyễn Duy Hiếu- Chủ tịch Liên minh HTX TP Hồ Chí Minh kiến nghị: “Các ngành: Lao động- Thương binh xã hội, Bảo hiểm xã hội, Liên đoàn Lao động, Liên minh HTX các tỉnh cần phối hợp với nhau hơn nữa trong việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện pháp luật lao động khu vực KTTT nói chung, mà trước mắt là các HTX phi nông nghiệp”.

Đại diện các HTX, ông Nguyễn Trung Điện- Chủ nhiệm HTX dịch vụ tổng hợp và sản xuất nông nghiệp Lúa Vàng (tỉnh Bắc Giang) cho rằng, là người sử dụng lao động, ai cũng muốn thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật nói chung và pháp luật lao động nói riêng. Tuy nhiên, khó khăn chung của HTX hiện nay là vẫn còn sự phân biệt đối xử trong tiếp cận các nguồn vốn, quyền lợi thuê đất đai; quy mô sản xuất, kinh doanh còn nhỏ hẹp, lợi nhuận còn thấp, do vậy việc thực hiện các quy định về BHXH, BHYT cho xã viên còn gặp khó khăn. Nên chăng, Nhà nước nên có chính sách hỗ trợ một phần BHXH cho người lao động ở khu vực này.

Bà Vũ Thị Nhuần- Chủ nhiệm HTX Cơ khí-dịch vụ thương nghiệp Toàn Thắng (Nam Định) khẳng định: “100% xã viên và lao động làm việc tại HTX với mức thu nhập bình quân gần 3 triệu đồng/người/tháng, đều được HTX ký kết HĐLĐ và đóng BHXH, BHYT, BHTN như các doanh nghiệp trên địa bàn. Các tổ chức, đoàn thể cũng được HTX thành lập và hoạt động rất hiệu quả. Việc thực hiện đầy đủ các quy định các quy định về pháp luật lao động trong những năm qua đã góp phần tạo nên sự gắn bó giữa người lao động với HTX”.

Bà Trần Thị Hồng- Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Nam Định cho rằng, cùng với các chính sách đồng bộ, hỗ trợ KTTT phát triển, Thanh tra lao động các ngành liên quan cần tăng cường và quyết liệt hơn trong việc thanh, kiểm tra việc thực hiện luật lao động nói chung và ở các đơn vị kinh tế, trong đó có HTX, tổ hợp tác cơ sử dụng lao động thường xuyên từ 10 người trở lên.

Sau khi nghe các ý kiến tham luận, ông Youngmo Yoon- Cố vấn trưởng Dự án quan hệ lao động Việt Nam đánh giá cao kết quả hội thảo và cam kết sẽ đề nghị ILO cùng Liên minh HTX Việt Nam tiếp tục hợp tác, tổ chức các cuộc hội thảo ở quy mô rộng hơn, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật lao động trong khu vực kinh tế hợp tác, hợp tác xã.

Tin và ảnh: Trần Cường