Theo Chi cục Hải quan Lao Bảo, phần lớn các xe chở hàng nặng đều rơi vào tình trạng quá tải. Một cán bộ Chi cục đã rút ngẫu nhiên một tờ khai hàng gỗ nhập khẩu trong tập hồ sơ kê khai, đó là bảng chi tiết gỗ xẻ vào ngày 13/9/2008, cho thấy có hơn 10 xe chở gỗ, tổng cộng trên 572m3 các loại, bình quân mỗi xe chở trên 50m3. Theo tính toán, 1m3 gỗ có trọng lượng 1-1,4 tấn, như vậy mỗi xe chở trên 50 tấn gỗ. Trong khi đó, trên QL9, trọng tải về cầu đường chỉ cho phép chở 30 tấn/xe.

Việc xe chở quá trọng tải lưu hành có "truyền thống" từ Lào về đã làm cho tuyến QL9 nhanh chóng xuống cấp. Tuyến đường này đã qua nhiều lần sửa chữa, nâng cấp với hàng ngàn tỷ đồng, đến năm 2006, toàn tuyến đã hoàn thành và được đưa vào khai thác. Trong khoảng thời gian chưa đầy 2 năm, đến nay QL9 bị xuống cấp nặng, nhiều đoạn mặt đường phần bị rạn nứt, đáng chú ý là có một số đoạn nửa phần đường tính từ Lao Bảo về Đông Hà bị lún và thấp hơn nửa phần đường còn lại, làm cho mặt đường bị nghiêng, đã góp phần làm cho QL9 vốn hiểm trở, đèo dốc càng nguy hiểm hơn. Đã có không ít vụ tai nạn giao thông xảy ra gây tổn thất nặng nề về người và của.

Đội thanh tra đường bộ II.05 (Ban thanh tra đường bộ II) đóng tại Km 15-QL9 có nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra, xử lý hành vi vi phạm đến trật tự an toàn giao thông và bảo vệ kết cấu hạ tầng công trình giao thông đường bộ trên các tuyến Quốc lộ 1 A và Quốc lộ 9. Ông Lê Ngọc Quản- Đội trưởng- cho biết: Từ năm 1996 đến tháng 10/2003 có trạm cân trọng tải xe vận chuyển hàng hóa hoạt động thì tình trạng xe chở quá tải được ngăn chặn đáng kể. Thế nhưng, từ năm 2003 đến nay, trạm cân ngừng hoạt động để sửa chữa, thì công tác xử lý xe chở quá tải trên tuyến QL9 đối với Đội gần như tuột khỏi tầm tay. Đội thanh tra giao thông không được phép dừng xe khi xe đang chạy, chỉ có thẩm quyền xử lý ở các điểm giao thông tỉnh, bến xe, bến phà (lúc xe đang đỗ), muốn dừng phương tiện để kiểm tra phải phối hợp với CSGT, chính vì vậy đã hạn chế đáng kể đến công tác kiểm tra, xử lý xe chở quá khổ, quá tải khi đang chạy trên đường của Đội.

Ông Quản nói: Khi phát hiện xe chở quá tải đang chạy trên đường, chúng tôi chỉ biết đứng nhìn mà không làm gì được, có chăng chỉ những vụ khi nắm trước được nguồn tin cụ thể mới có phương án phối hợp với CSGT để xử lý. Những lần phối hợp với CSGT xử lý một số vụ xe chở quá tải cho thấy tình trạng vi phạm nghiêm trọng đã và đang diễn ra. Đơn cử như vụ bắt 6 xe chở gỗ tại km59 trong tháng 2/2008; 5 xe tại km24 vào tháng 6/2008 và 5 xe tại km57 trong tháng 10/2008. Qua kiểm tra, xe chở ít cũng đến 70 tấn, xe chở nhiều 80 tấn, bình quân mỗi xe chở quá tải 200% so với thiết kế tải trọng cầu đường và vượt 300% so với thiết kế của phương tiện. Nhưng đây chỉ là những con số rất ít so với số lượng xe chở quá tải chưa xử lý trên QL9.

Có một bất cập khác, đó là việc kiểm tra và xử lý hạ tải và chuyển tải. Luật qui định Đội thanh tra chỉ có thẩm quyền kiểm tra trong phạm vi bán kính không quá 20km về 2 phía tây và đông so với địa điểm của trạm cân. Lợi dụng qui định này, khi trạm cân còn hoạt động, các phương tiện chở quá tải đã hạ tải và chuyển tải ngoài bán kính nói trên để tránh sự kiểm tra của Đội...

Để lập lại trật tự an toàn giao thông, hạn chế tình trạng xe chở quá tải ngày một gia tăng trên tuyến QL9, thiết nghĩ các cơ quan chức năng cần có những giải pháp cụ thể, phù hợp với tình hình thực tế. Trước mắt, cần sửa chữa khôi phục lại trạm cân trọng tải xe, sớm đưa trạm vào hoạt động trở lại; bổ sung thêm một số thẩm quyền cần thiết cho hoạt động thanh tra giao thông nói chung và Đội thanh tra giao thông đường bộ II.05 để thuận tiện hơn trong công tác kiểm tra, xử lý các phương tiện quá khổ, quá tải; các lực lượng chức năng cần nâng cao trách nhiệm hơn nữa khi tác nghiệp trên tuyến đường này.